________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
જેન કેમમાં કેળવણું.
૨૧૩
જૈન કેમમાં કેળવણી,
રા. ૨. નરેમદાસ બી. શાહ મુંબઈ. છેલ્લાં બે વર્ષમાં મુંબઈ ઈલાકામાં સરકારી જીલ્લાની પ્રાથમિક, માધ્યમિક, તથા વિશિષ્ટ શાળાઓમાં અને કૉલેજોમાં ભણતા જૈન વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા દર્શા. વનારા આંકડા મુંબઈ ઇલાકાના કેળવણી ખાતાના ઉપરી અધિકારી તરફથી બહાર પડેલા રિપોર્ટમાં નીચે મુજબ આપવામાં આવ્યા છે. શાળાનું નામ. ૧૯૧૮ ની સાલમાં ૧૯૧૯ ની સાલમાં
વિધાથીઓની સંખ્યા. વિદ્યાથીઓની સંખ્યા. પ્રાથમિક શાળા. ૧૬૭૧૪
૧૮૨૯૧ માધ્યમિક શાળા.
૨૪૫૮
૩૮૪૦ વિશિષ્ટ શાળા.
૩૫૩
૨૧૦ કૉલેજ.
२२८ ઉપરના આંકડા પરથી સમજી શકાશે કે કેળવણીની પ્રગતિ માટે પ્રતિ વર્ષ જેન કેમમાં નવી નવી સંસ્થાઓ ઉપન્ન થાય છે છતાં પણ કોલેજમાં અભ્યાસ ચાલુ રાખનાર જૈન વિદ્યાથીઓની સંખ્યા પહેલાં વર્ષ કરતાં બીજા વર્ષમાં ઘટી ગઈ છે. જોકે ૧૯૧૮ ની સાલ કરતાં ૧૯૧૯ ની સાલમાં પ્રાથમિક શાળામાં ભણતા જૈન વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં કંઈક વધારે થયેલે જણાય છે, તે પણ માધ્યમિક શાળામાં અભ્યાસ આગળ ચાલુ ન રાખનારની સંખ્યામાં ત્રણ ટકાને “ વધારો થયો છે તે અત્યંત ખેદ ઉપજાવે તે વિષય છે. આ પ્રમાણે કોમના હિતના પ્રકોમાં જેઓ રસ લે છે તેની કેળવણીના ક્ષેત્રમાં પ્રગતિ કરવાની ઈચ્છા ફળીભૂત થઈ શકી નથી. એગ્ય બંધારણવાળી એક સંસ્થાની ખામી અને એકજ હેતુ સાધવા માટે કાર્ય કરતી જુદી જુદી અસંખ્ય સંસ્થાઓમાં જેનોની સખાવતની અસમાન વહેંચણી–એ કેળવણીમાં પછાત પડી જવાનાં મુખ્ય કારણે ગણી શકાય. એમ છતાં સાદડીમાં હમણાં જ ભરાયલી બારમી જેન વેતાંબર કોન્ફરન્સના અધિવેશનમાં એક પંચાયત ફંડ એકઠું કરવા સંબંધી જે ઠરાવ પસાર કરવામાં આવ્યું છે તે આનંદજનક છે. ઉક્ત જનાના કેટલાક ઘડનારાઓએ નજીકના ગામોમાં ફરીને ફંડ એકઠું કરવાનું સ્વીકાર્યું છે અને બીજાઓએ તેમને અનુસરવાનું અને શ્રીમંતોને સમજાવી તેમજ જેઓ એક રૂપિઓ અથવા તેથી વધારે આપી શકે તેમ હોય તેઓને સભ્ય તરીકે દાખલ કરી યોજનાને કોઈ પણ પ્રકારે મદદરૂપ બનવાનૂ વચન આપ્યું છે. જે ઉક્ત યોજના મુજબ સમજણપૂર્વક કામ કરવામાં આવશે તે જે વિદ્યાથીએ દુર્ભાગ્યવશાત્ પિતાને અભ્યાસ આગળ ચાલુ
For Private And Personal Use Only
