Prabuddha Jivan 2010 01

SR No.: 526018
Original Sutra Author: N/A
Author: Dhanvant Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 2010
Total Pages: 28
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 5 MB

Page 11

જાન્યુઆરી, ૨૦૧૦
પ્રબુદ્ધ જીવન
૧૧
મહાનલ!' ને કારણે પ્રખ્યાતિ પામ્યા છે પણ “સગાં દીઠાં મેં શાહ ઉદ્દેશીને લખાયેલી ‘કાન્ત’ની કવિતા “અનામી નામ'માંથી મને એ આલમનાં ભીખ માંગતાં શેરીએ' ને કારણે આજે એકાદ સેકા બાદ ઉપનામ-તખલ્લુસની પ્રેરણા મળી હોય. પણ તેઓ કવિ તરીકે જીવંત છે. પ્રમાણમાં ખબરદારે પણ ખૂબ અનામી નામ તારું હા “સખે એ રહેવાનું! લખ્યું છે પણ “જ્યાં જ્યાં વસે એક ગુજરાતી, ત્યાં ત્યાં સદાકાળ નહીં મારે કદાપિ કોઈને એ કહેવાનું'. ગુજરાત' એ કાવ્ય એમને જીવતા રાખ્યા છે. શ્રીમદ્ રાજચંદ્રના “અને જ્યોર અનામી વિશ્વને વ્હાલું એ નામઃ
અપૂર્વ અવસર એવો ક્યારે આવશે, ક્યારે થઈ બાહ્યાંતર પ્રતિક્ષણ સ્વર્ગની વીણા મુખે છે લેવાનું.” નિર્ચથજો’ અને ‘રામ કહો, રહમાન કહો, કોઉ, કાન્હ કહો, એકવાર હું વલ્લભ વિદ્યાનગરની એક કૉલેજમાં ભાષણ આપવા મહાદેવરી” એ આનંદધનજીનાં પદો પણ અમર બની ગયાં છે. આમ ગયો હતો. એક શ્રોતાએ “અનામી' નો પ્રાસ મેળવી નનામીનો તો મારા દશેક કાવ્યસંગ્રહો પ્રગટ થયા છે. “આકાશવાણી’ પરથી અર્થ પૂછ્યો. મેં “અનામી'ની નનામી પર કવિતા લખીઃસેંકડો ને ‘દૂરદર્શન' પરથી કેટલાંક કાવ્યો પ્રસાર પામ્યાં છે, કેટલાકે ‘ચિર નિદ્રામાં અહીં પોયો’ ‘અનામી', તો મને “રેડિયો પોયેટ' તરીકે બિરદાવ્યો છે, મારાં ગીતોની ત્રણેક દુન્યવી દુઃખોની બાંધીને નનામી'. કેસેટ ઉતરી છે છતાંયે ભોજો, હરિહર ભટ્ટ મલબારી, ખબરદાર, ના લીધું કે ના દીધું, હળવો રહ્યો, શ્રીમદ્ રાજચંદ્ર ને આનંદઘનજી જેવું એક પણ મારું કાવ્ય પ્રજામાં આવ્યો હતો એવો જ એ પાછો ગયો. સ્વીકૃતિ પામ્યું નથી. લગભગ અર્ધો ડઝન જેટલાં મારાં કાવ્યો જે તે કાવ્ય સંગ્રહોના સંપાદનમાં સ્વીકૃતિ પામ્યાં છે પણ લોકકંઠમાં રસિકભાઈ રણજિતભાઈ પટેલ, સ્થાન પામ્યાં નથી એ રીતે હું sir Nameless'–“અનામી’ છું. C/12, નવદીપ એપાર્ટમેન્ટ, સારથિ બંગલોની સામે,
હું અંગ્રેજી ધોરણ પાંચમામાં હતો ત્યારથી જ કવિ ‘કાન્ત’ની A-1, સ્કૂલ પાસે, મેમનગર, અમદાવાદ-૩૮૦ ૦૫૨. કવિતાનો પ્રશંસક હતો. સંભવ છે કે જિસસ કે સ્વીડન બોર્ગને મોબાઈલ : ૯૮૯૮૧૬૯૦૬૯.
ધર્મઃ મૃત્યુંજયી મહારથી
પૂ. આચાર્યપ્રવર શ્રીમદ્ વિજયપૂર્ણચન્દ્ર સૂરીશ્વરજી મહારાજ ધર્મ-ચક્રવર્તી એવું અખૂટ-અતૂટ સામ્રાજ્ય ધરાવે છે કે, પુણ્યના તત્ત્વ ગણી શકાય. તો પછી ધર્મ દ્વારા મૃત્યુનો પણ પ્રતિકાર થવો પીઠબળપૂર્વકના નિર્જરાના રોકડા નફાની કમાણી દ્વારા એ ગમે જોઈએ ને? પરંતુ મૃત્યુની ગતિ તો ત્રિકાળ અને ત્રિભુવનમાં તેવા મૂલ્ય ધરાવતા શુભ તત્ત્વોને કાચી પળમાં ખરીદી શકે અને અપ્રતિહત છે. તીર્થકર દેવો સમક્ષ પણ એ મૃત્યુ નિશ્ચિત પળે હાજર અશુભ તત્ત્વોને મારી હઠાવવાં, એ પણ એના માટે ડાબા હાથનો થઈ જતું હોય છે. આમ બધા અશુભનો અવરોધક ધર્મ કઈ રીતે ખેલ ગણાય. ધર્મની આવી અચિન્ત-શક્તિને ટૂંકમાં વર્ણવવી હોય, ગણાય? જો ધર્મ મૃત્યુનો પણ અવરોધક બની શકતો હોય, તો તો એમ કહી શકાય કે, ધર્મ શુભ-માત્રનો પ્રતિષ્ઠાપક છે તેમજ તો આવું બિરુદ ધરાવવાનો એનો અધિકાર અબાધિત ગણાય. પણ અશુભ-માત્રનો અવરોધક પણ ધર્મ જ છે. સર્વ શક્તિમાન તરીકે મૃત્યુના આગમનને રોકવાની વાત તો દૂર રહી. પરંતુ તેના ઉપસી આવતા ધર્મ અંગે વધુ વિચારીએ તો, સર્વ અશુભનો આગમનની પળને થોડી આઘી પાછી કે આડી અવળી કરવી, એ ધર્મ માટે પ્રતિકારક પણ ધર્મ જણાયા વિના નહિ રહે. ટૂંકમાં ધર્મ-સામ્રાજ્યની પણ ગજા બહારની વાત ગણાતી હોય, તો પછી અશુભમાત્રના અવરોધક ચોમેર એવો પ્રબળ પુણ્ય-પ્રતાપ ઝગારા મારી રહ્યો છે કે, એમાં તરીકે ધર્મની આરતી કઈ રીતે ઉતારી શકાય? ભલભલા અંજાઈ જાય અને ખેંચાઈ આવે. આ પ્રતાપમાં સૂર્યથીય આવા સવાલનું સમાધાન કરતા પ્રસ્તુત એક સંસ્કૃત સુભાષિત અધિક એવું તેજ ઝગારા મારી રહેલું હોય છે કે, ઘુવડ જેવા ગમે કહે છે કે, ધર્મમાં મૃત્યુની પ્રતિકારકતા એ કારણે બરાબર ઘટી શકે તેવા અશુભ તત્ત્વો દૂર દૂર પલાયન થઈ ગયા વિના ન રહે. છે કે, ધર્મ શુભગતિનો દાતા બનવા દ્વારા પરંપરાએ મૃત્યુનો | સર્વ શુભની સંસ્થાપના એ ધર્મનો પ્રભાવ અને સ્વભાવ છે. અવરોધક બને છે. મૃત્યુની અવરોધકતા સીધેસીધી ભલે ધર્મમાં આ જ રીતે સર્વ અશુભનો અભાવ થઈ જવો, એ પણ ધર્મનો જ ઘટતી ન હોય, પણ શુભ-ગતિની પરંપરાના સર્જન દ્વારા અંતે તો પ્રભાવ-સ્વભાવ છે. ધર્મ જ્યારે સર્વ અશુભના અવરોધક તરીકે મૃત્યુ-માત્રનો અવરોધક બનવા ધર્મ સફળ નીવડે જ છે. આંખ અને અંતર સમક્ષ ઉપસી આવે, ત્યારે એક એવો પ્રશ્ન જાગવો શુભગતિના પ્રદાન દ્વારા ધર્મ અંતે કઈ રીતે મૃત્યુ-માત્રનો સહજ છે કે, મૃત્યુને પણ અશુભ તત્ત્વોમાંનું જ એક પ્રમુખ અશુભ અવરોધક બને છે, એ બરાબર વિચારવા જેવું છે. મૃત્યુની