Prabuddha Jivan 2012 Year 59 Ank 01 to 12

SR No.: 525997
Original Sutra Author: N/A
Author: Dhanvant Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 2012
Total Pages: 528
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 33 MB

Page 462

પ્રબુદ્ધ જીવન
નવેમ્બર, ૨૦૧૨ પછી પરમાત્માની શક્તિને સક્રિય થતાં લાખો વર્ષો પણ નીકળી જાય. (૪) દિવ્ય ચેતનાનું અવતરણ :
જ્યારે જડતત્ત્વમાં પરમતત્ત્વ સક્રિય બને ત્યારે પ્રકૃતિનો યોગ પૂર્ણ પરમાત્માની ચેતનાને માનવની ચેતનામાં ઊતારવી એ છે અવતરણ. થાય. ત્યારે પ્રાણીમાંથી મનની શક્તિ અવતરતાં જેમ ધીરે ધીરે સુંદર માનવની ચેતના પ્રભુની ચેતના સુધી પહોંચે તે આરોહણ અને એ મનુષ્ય દેહ સર્જાયો, તેમ મનની શક્તિ કરતાં પરમાત્માની પૂર્ણ શક્તિ પછી એ ચેતના માનવના મન, પ્રાણ અને શરીરના કોષો સુધી ઊતરે સક્રિય થતાં નવો દિવ્યમાનવદેહ સર્જાય. જેમાં અત્યારના આ તે છે અવતરણ. આ બંને પ્રક્રિયા થાય તો જ માનવની નિમ્ન પ્રકૃતિ માનવદેહના, મનના કે પ્રાણના કોઈ જ દુ:ખો નહીં હોય. પ્રકૃતિની પ્રભુની પ્રકૃતિમાં રૂપાંતરિત થાય અને તો જ માનવદુ:ખોનો કાયમી ગતિએ તો આમાં હજારો વર્ષ નીકળી જાય, પરંતુ જોઈ કોઈ અવતારી ઉકેલ આવે. આરોહણ અને અવતરણ વિષે શ્રી અરવિંદે શિષ્યને પત્રમાં પુરુષ પોતાની તપશ્ચર્યાથી પરમ ચેતનાનું પાર્થિવ ચેતનામાં અવતરણ જણાવ્યું હતું કે, “મારો યોગ વિશ્વમાં સામાન્ય મનોમય ચેતનાથી માંડીને કરાવે તો હજારો વર્ષની આ ઉત્ક્રાન્તિની યાત્રાને ટૂંકાવી શકે, જે કાર્ય છેક અતિમનસ દિવ્યચેતના સુધી ચૈતન્યની બધી સીડીઓ આવેલી છે, શ્રી અરવિંદે સમગ્ર માનવજાતિ માટે કર્યું.
તે તમામને ચઢવા માંગે છે. અને પોતાનું આરોહણ સંપૂર્ણ બની રહે, (૨) શ્રી અરવિંદ દર્શનનો બીજો શબ્દ છે, અતિમનસ!
ત્યારે પોતે સિદ્ધ કરેલી અતિમનસ ચેતના અને શક્તિને પોતાની સાથે અતિમનસ એ શ્રી અરવિંદના સમગ્ર દર્શનનું કેન્દ્રબિંદુ છે. અતિમનસ લઈ આવીને આ સ્થૂલ જગતમાં ઓતપ્રોત કરવા માંગે છે. આ રીતે ક્રમે ચેતના એટલે પરમાત્માની પૂર્ણચેતના, ઋષિઓએ જેને ઋતચેતના ક્રમે અતિમનસ અને દિવ્યજગત રૂપે પલટી નાંખવા માગે છે. કે વિજ્ઞાનમય ચેતના કહી છે તે જ અતિમનસ ચેતના. શ્રી અરવિંદ કહે (૫) દિવ્ય રૂપાંતર : છે : “અતિમનસ એ કોઈ મહાજટિલ તત્ત્વ નથી. એ સ્વયંભુ સીધેસીધી આરોહણ અને અવતરણ દ્વારા જ જીવનનું દિવ્ય રૂપાંતર થાય છે. ઋતચેતના છે. એ પોતાની મેળે જ કાર્યસાધક એવી સીધેસીધી શક્તિ જ્યારે મનુષ્યને આત્મસાક્ષાત્કાર થાય ત્યાર પછી જ આ દિવ્ય રૂપાંતરનો છે.' સામાન્ય ભાષામાં આપણે એમ કહી શકીએ કે એ પરમાત્માની યોગ સાધી શકાય છે, તે પહેલાં નહીં જ. કેમકે આત્માની અભિસાથી પૂર્ણશક્તિ છે જે સ્વયં જ્ઞાન છે, સ્વયં પ્રકાશ છે, જે પૂર્ણ સત્ય છે, જે જ અતિમનસ ચેતના માનવ કરણોમાં અવતરણ કરે છે. અત્યારના અખંડ છે, અભેદ છે. તે જ્ઞાન અને શક્તિ એક સાથે છે. શ્રી માતાજીએ, માનવના કરણો-મન, પ્રાણ અને દેહ અજ્ઞાનમય પ્રકૃતિને આધીન તાદાત્મ દ્વારા જ્ઞાનની પ્રાપ્તિ, અવિચલ સમતાની સ્થિતિ અને પરમ રહીને કાર્ય કરે છે. પરંતુ અતિમનસ પ્રકાશ આ કરણોમાં ઊતરતાં વિશાળતા એ અતિમનસ ચેતનાની ઓળખની નિશાનીઓ બતાવી તેઓ નિમ્ન પ્રકૃતિની પકડમાંથી મુક્ત થવા લાગે છે અને રૂપાંતરની
પ્રક્રિયા બની આવે છે. અત્યારે મનુષ્ય મનની ભૂમિકા પર છે. મનમાં અજ્ઞાન છે, અભેદ
દિવ્યરૂપાંતરના ત્રણ તબક્કા છે, તે નિમ્ન પ્રકૃતિને આધીન છે. તે માત્ર આંશિક સત્યને જ જોઈ શકે રૂપાંતર ક્રમે ક્રમે થાય છે. છે. પરંતુ મનથી ઉપરની ઊર્ધ્વમનની શ્રેણીઓ આવેલી છે. તે છે, પ્રથમ છે, ચૈતસિક રૂપાંતર. તેમાં પ્રથમ આત્માની જાગૃતિ આવે ઊર્ધ્વમન, પ્રકાશિત મન, પ્રેરણાત્મક મન, અધિમનસ અને અતિમનસ. છે. મનુષ્ય પોતાના આત્માના સંપર્કમાં આવે છે. તેની અભિપ્સાથી આ અતિમનસ એ પરમાત્માના સીધા પ્રકાશની ભૂમિકા છે. પ્રકાશ, પરમાત્માની સીધી દોરવણી મનુષ્યને મળવા લાગે છે. રૂપાંતરની પ્રક્રિયા આનંદ, સૌંદર્ય અને સત્યકાર્યની સ્વયંભૂ પૂર્ણતા એ અતિમનસની શરૂ થાય છે. આ તબક્કો-પ્રથમ ચૈતસિક રૂપાંતરનો છે. સ્વાભાવિક શક્તિઓ છે. આ ભૂમિકા પર જતાં મનુષ્યમાં આ શક્તિઓ બીજું છે, આધ્યાત્મિક રૂપાંતર. તેમાં વૈશ્વિક આત્માનો સંપર્ક થાય પ્રગટે છે અને પછી મનુષ્યની ચેતના સદંતર બદલાઈ જાય છે. છે. તેમાં વ્યક્તિગત ચેતના વૈશ્વિક ચેતનામાં ઓગળી જાય છે. પછી (૩) દિવ્ય ચેતનામાં આરોહણ:
તેમાં અલગ અસ્તિત્વ રહેતું નથી. પરમાત્માને પ્રાપ્ત કરવા ઊંચે જવું એ આરોહણ છે. આરોહણ એ ત્રીજું છે, અતિમનસ રૂપાંતર. આ સાધનાનો અંતિમ તબક્કો છે. યોગમાર્ગની સ્વાભાવિક ક્રિયા છે. પ્રચલિત સર્વ યોગ સાધનાઓમાં તેમાં બધી જ વસ્તુઓ દિવ્ય વિજ્ઞાનમય ચેતનાની અંદર અતિમાનસિક આરોહણ હોય છે જ. પરમાત્માને પ્રાપ્ત કરી તેમાં લય પામી જવું એ રીતે રૂપાંતર પામેલી હોય છે. આ છેલ્લા તબક્કામાં મન, પ્રાણ અને મોક્ષ છે. દરેક સાધનાનું અંતિમ લક્ષ્ય મોક્ષ હોય છે. શ્રી અરવિંદનું શરીરના સંપૂર્ણ રૂપાંતરની શરૂઆત થાય છે. દર્શન આરોહણ કરી પરમાત્માનો સાક્ષાત્કાર થાય ત્યાં અટકી જતું સંપૂર્ણ રૂપાંતર થતાં માનવનું સામાન્ય મન એ પ્રકાશનું મન બની નથી. તેઓ તો કહે છે કે “આત્મ-સાક્ષાત્કાર એ મારા યોગનો પ્રારંભ જાય છે. માનવની પ્રાણશક્તિ એ પ્રભુની સીધી પ્રાણશક્તિ બની જાય છે. શ્રી અરવિંદના દર્શનમાં સાક્ષાત્કાર કર્યા પછી પરમાત્માને જીવનમાં છે. અને માનવ શરીરના બધા ગુણધર્મો બદલાઈ જાય છે. અતિમનસ ઊતારીને જીવનને દિવ્ય બનાવવાની સાધના કરવાની છે. આથી શક્તિનું દેહકોષોમાં અવતરણ થતાં દેહ દિવ્ય તેજોમય હળવો, નમનીય આરોહણ પછી અવતરણ અનિવાર્ય બની રહે છે.
અને મુલાયમ બની જાય છે. અત્યારે દેહને જે ઘસારો લાગે છે, કોષોમાં
૧
છે.