________________
હા
સ્ત્રી સમાજનાં સળગતા પ્રશ્નો.)
- શ્રીમતી નલીની કેકારી. (કુમારી નથીની યૌવનનાં ઉંબરમાં પગ મુકતી ઍક મિઠારી બાળા છે, કૌટુંબિક જીવનમાં દબાયેલી હોવા છતાં એ ખૂબ વિચારક અને ભવિષ્યમાં આશા આપતી મુન્ના છે, તેની નોંધપોથીનું સુધારા વધારા સાથેનું આ અવતરણું છે... ... ...તત્રી)
વિધવાઓને અનઃ-માપણી સમાજમાં દિન-પ્રતિદ્ધિ ૨૩વા કૂટવાને રિવાજા રિવાજ પણે જ ખરાબ છે, વિધવાઓની સંખ્યા વધતી રહી છે, પુણે રીમેને ફરજીયાત કુટવાથી છાતીમાં દુખાવે અને હાય રોગ લાગુ પડી જય હૈ, મામ વૈધમ્ પળાવે છે. એક વિધવાનૈ બાર મદિનાને પુગે પળાવવામાં કા યુવતિનાં પૌવન એૌ જાય છે, થાવા થાતી રિવાજોને આવે છે. તે સ્વામી મ પશુકનીયાળ ગણુાય, વિધવાએને ક્યા તિલાંથી આપવી ઘટે.
પશુધની મા શિક્ષા થાય છે તે હમજતું નથી, એને ફ૨જી કઢ'ગા રિવાજે ગામડાંની કેટલીક અભસુ સ્ત્રીઓ છંદગૃા અાત વૈધ પાળવું પડતું હોય તે પુરશે તે નિયમથી શામાટે દાવે છે, દાંત રંગાવે છે, કૃને દતિ સેનાની કુખે મૂકાવે છે, બાતલ છે ! હેમણે પશુ વિધુર જ રહેવું જોઇએ, સ્ત્રીની હજુ તે સુધરેલી શહેરી સ્ત્રીએ નખ રંગે છે, હા રંગે છે, નાક કાન ચિતા જળ% હોય ત્યાં તે પુરૂષના ચાંલ્લા થાય છે, સાઠ વરસને વિગેરે વિધારે છે. હાથે પગે ગળામાં વિગેરે સ્થળે દાગીના પહેર બુદ્દો હેય, ઘરમાં દિકરી અને દિકરાની વહુ વિધવા હોય, છતાં છે. કેટલીક સ્ત્રીને મા પરિરિથતિમાં ફરજીયાત મૂકાવું પડે છે, ચૌક પંદર વરસની બાળાને ભવ બગાડવા ગમે છેડે ચડે છે, તેમાં શું છે ઉચીત છે ! નાક સુબવા માટે અમને કાન સાંભળવા માટે છે, જને તેમાં કશું ચતુગતું લાગતું નથી. શુ આ ન્યાય યુકત છે ? વિધાવા માટે નથી, સ્ત્રીએ નસગિર સોંદથી જેટથી મધુર વિધવાના જે, સસરા કે કોઈ સંભંધી નિઃસહાય દશાને લાભ લઇ જથ્થાય તેટલી દાગીનાથી જણાતી નથી, લગ્ન પ્રસંગે દૈદ્ધ હાથનો છુપી રીતે અત્યાચાર આદરી હેના યૌવન ધનને લુ, ખરાબૂ ઘૂમટે તાજી કેટલી૩ સ્ત્રીએ એટલા અWીલ ગીત ગાય છે કે પાસે લાલસાને તૃપ્ત કરવા માટે માધીન થવાની ફરજ પાડે અને હેના ઉભું રહેવું પડ્યુ ન ગમે, આથી અમે સભ્યતા અને વિનયથી કહુ ફળ જ્યારે બહાર આવે ત્યારે સમાજ વિધવાનેજ શા માટે વર્તે તે કેવું સારું ? અપરાધી ગાતો હતો. અા ગુન્હેગારની હામે અhખ મી*ચામણાં બાળ ઉછર- - મીતે બાળ ઉરનું જ્ઞાન આપવાની ખાસ કરી વિધવાને જ શા માટે 'ઢ હરી ! શું આ ઋાખી છે આવશ્યકતા છે. કેટલીક એસીમાને બાળ પોરનું ભિકુમ જ્ઞાન હેતુ આથી વિધવાએને પીયરમાં કે સાસરીયામાં કોઈ સંપરતું નથી, નથી. ભૂળ પુરુષ કરતાં રમી પાસે વધારે રહે છે, જ્યારે પુરુષે સમાજ સંધરવાની ના પાડે છે છેવટે હેને ક્રતિ વે પૂર ખ્યાપારુ અઆ બે દિવસ બુહાર રહે છે, ત્યારે માતાના ખેાળામાં પડે છે, અથવા તો ધમતર કરી વેશ્યલયમાં પોતાના જન્મારે બાળક અબતાથી ખેલે છે, માતા ને મળવાયેલી છેાય તે હેના પૂરે કરવો પડે છે. કેટલાક કેસમાં તે છુપી રીતે બાઇકકા કરવામાં સંતાનમાં સારા સંસ્કાર પડે છે. બાળકુ પટલીક વખત પાસા આવે છે, આવા છુંપા પાપે કરતાં રહેને પુનર્ક ની બુઢ,માપવી એ માટી વિગેરે ખાય છે રેતમાં રમે છે; એ ઠીક નથી, થાળ, કને રમવા શ” પુન્યનું કાર્ય નથી { ખાસ કરીને વિધવાઓની વધતી જતી સં
માટે એક સ્વચ્છ જગ્યાની સગવડ કરી આપવી જોઈએ હેને સ્વખ્યાને અટકાવવા માટે વૃધવન તો ટોવા જ જોઈએ,
છ કપડાં પહેરાવી, ખુલ્લી હવા અને તડકૅ અાવે ત્યાં રમવા રેવું લાજ અને પઠદાન રિવાજ:-ગુજ૨ાંત કરતાં કાઠીયાવાડ જોઈએ. સ્વચ્છ રાખવાની ટેવ કેળવવી જોઇએ, પૌષ્ટિક પ્રેરક મને મારવામાં મા રિવાજ ખુબ પ્રચલિત છે, પણ સારા ટાય આપ. સવારે કસરત કરી, નવડાવી પૈવઠાથી સ્વચ્છ કરી થા ખરાબ પડ્યું તેને થી કરવાનું હોવાનું હોય છે, જ્યારે પ્રી- જમાઠી નિશાળે મૂકને જોઈએ. સાંજે જમીને ફરવા લઇ જને એને ગળા સુધી મટે તણૂાવી રહેનાં વ્યકિતત્વને છુંદી નાંખવાનું અને સેવા પૂવા જેવી વસ્તુ ભૂતાવવી કે જેથી તેની બુદ્ધિ ખીલે. શુ* પ્રપેજન કર ! મા રિવાથી અનેક સ્ટવ અકરમાતે બને છે ઉપરોકત માનજતના અભાવથી પશુ બાળ માંગતા ને અને રીએાને તાં બળી મરવું પડે છે, પશુ પક્ષના પટમાં કશું જોવામાં આવે છે, ગામડામાં પપ્પી કોએ બાળકને હાથે પાછી પણું હાલતું નથી, શું રમીના કવનની કથી પશુ કિ મત નથી ! મૈતી મુકવા સકળાં પહેરા છે પગમાં કહીએ, નાંખે છે જેથી - મી કેળવણી:સ્ત્રી અને પુરૂષ સંસાર રથના બે ગાયો છે મળા બાળકનુ” લેાહી કરી શકતું નથી. ધણુ બાળ સવારમાં એક ગાને સુધારવાના પ્રયાસ થાય ત્યારે બીનું ગાને જે સ્થિતિમાં હળ થવા માંડે છે. આ દિવસ કાપા કરે છે પરિણુામે માંદા હા તે સ્થિતિમાં રહેવા દે, છોકરાને ભાવે ગાશે, અને કન્યા એ છે. ઘણી સ્ત્રીને માંદાની માવજત કેમ કરવી તેનું જ્ઞાન બે ત્રણ ચેપડી ભથી પછી તેને આગળ જોયુવાનુ* * દલીભમાં કહેવામાં આવે કન્યાને જ્યાં કમાવા જવું છે હેકરે
હેતું નથી, મામ ભાજ, ઉઠેર અને માંદાની માવજતના જ્ઞાનની
છે આવે તે રંગરાગ અને વધામણું થાય છે કરી આવે તો કંઈ નહિ
સ્ત્રીને અનિવાય' માઠ્યક્ષતા છે. ગામડામાં તે કન્યાને બેત્રણ્ ચેપીનું જ્ઞાન પણુ માપવામાં સ્ત્રી પુરૂષની સમાનત:–હિંદ સિવાય દરેક દેશોમાં જેવાકે, આવતું નથી આ બાબત શું ઉચિત છે શિક્ષિત યુવાન અને ઇશાંત, દાન્સ, જર્મની, ઇટાલી વગેરે દેશમાં સ્ત્રી પુરૂષ-ડી સમાશિક્ષિત યુવતીને સંસાર ચાલે જ કેમ ?
નતા થીઢારાઈ છે ત્યારે અહિં એને ધમાં ગાંધારું રહેવાનું