________________
પપપપપપ પ્રબુદ્ધ જૈન.
તા ૨૯ -૩૩
પ્રબુદ્ધ જે ન.
કન્યા કેળવણી.
पुरिसा ! सच्चमेव समभिजाणाहि ।
વિભાગ ના અર્થહીન છાત્રા કરીને આગળ વધતાં કહે છે. તે વરસ બાળrg સે વ મૈદાથી મારે કરા | કે " શે ! તેમને દુકાન ચલાવવી છે? શું ! રાજફારભાર
કરે છે ? વકીલ ઇનવું છે ? છાપાં ચલાવવાં છે જે માપણી
રારી 4' કરવાં છે ? મા ધુ' નકામુ છે. મેં તે લખતાં વાંચતાં --- --- - -
કાઢયું એટલે પત્યું નહિ તે પર કામ મુઠ્ઠી, બાળકૅને Ramતાં મુક, જયાં ત્યાં જમ. ચોપડી ને છાપા વાંચવામાં વખત ગુમાવશે. જેથી ઘર ગધેડે ચ, એ તે પારકા
ધની વરતી.” વગેરે વગેરે માજી નતની દથી તદ્દન વિચાર શનીવાર, તા. ૨૯-૪-૩૩,
વગરની અને બુદ્ધિ હીન છે, નથી એમાં વિચારકતા કે દલીલે, નારી મુખતા સિવાય આમાં મયંક દેખાતું નથી. સમાજમાં - માથી મુખશે ભરેલી મન્વિતાએ વર કયું છે, આ
વિચારૈન પરિવર્તન કરાવવા માટે અમે ઉપર કર્યું તેમ માનવ નતને પ્રગતિના પંથે દૈત્કામાં સ્ત્રીને મુખ્ય વિદ્ધાના પૈતાના અંગત સ્વાર્થ માંથી ખત કાઢી સમાજના હીરો છે, છતાં આપણે તેમને કેળવણી માપવા તરક નંદન ચરણે ભાન આપવાની જર છે, પ્રતના યુગમાં ક્રત દુર્લક્ષ કરીએ છીએ. સ્ત્રી કેળવણી સિવાય કોઈપશુ સમાજ, સુંદર રીપેટ છપાવે, હે છપાવે, મેળાવડા કર્યોથી ધમ, રાષ્ટ્ર કે કુટુંબની ઉન્નતી થવાની નથી એ નિઃ દે છે. સમાજની અંતિથી માનનારા ખુલા ખાય છે, માપણી જૈન થાપણા સમાજમાં એક પણ્ બાદ કન્યામાણી, છાંગાસષ મહામભા વસ્તક જે “ ગોજ્યુકેશન બેa° સે છે, તેણે ધામિ કે ક્રિાણુશાળા નથી. સમાજમાં અઢ ઢશા જમી-કુબેર અમાસે ગાવવામાં, પરીક્ષા લેવામાં, અત્યાર સુધી કા ‘છતાં મરવાની થાળસે પ્રાથમિક કન્યાશાળા અને તે પૃષ્ણ કર્યું છે. તેના કાર્યવાહકે એ આ દિશા તરફ દૃષ્ટિ દઢાવવી ફક્ત પાંચ છ વતી હરો. ભાઈબ % કોમેની સરખામણીમાં જરૂરી છે. પ્રથમ મળવણીકારે છે. જ્યાસક્રમે વગેરૈમાં - બાપ સખાવતને કાંખ નાનો સુને નથી. વર્તમાન રસ જે છે તેવા ભાઈ તેમજ બેનેનું સંમેશન જારી જગતમાં સ્થાન જાળવી રાખવું હોય તે માણ્યા નવાના તેને લગતા પ્રશ્નોની દ્વિશાળ દૃષ્ટિએ યચા કરી છોબાલા, પાતાની સખાવતની દિશા માં ત{ "ાવી , સમા- કન્યાશાળામા, હાઈકુલે. વિગેરેના અભ્યાસ માટે કમિટી જના વિદ્વાન વગે" માલદાર થવામાં કે ફુરસદના ટાઇમૈ નીમવી જોઈએ. તે કમિટી સંસ્થા ને અન્યાસ કરી ટુંક માગળ વિવા, પેતાના ધંધાની નહેરાત માટે નહેર વખતમાં રીટ કરી એડ આગળ મુ. પછી તેમાં હું પાણી મેટમની કે હોદાની ખુરી ભાગવાને બદલે વખતને શેન સુધારા વધારા કરે તે ઉપરાંત કન્યાશાળા, હાWકૂલો વિગેરે કાપવાની જરૃર છે. બ્રિચાર સમયને બેગ આપી આ માટે મ+પાસક્રમ તૈકલર કરાવવાનું કામ ઉપાડી તે જરૂર જૈન વરંતુને ધ્યાનમાં લેરો તો શાપટ્ટા સમાજમાં કન્યા કેળવણીનું કામની સાચી પુશન મેડ બને. સમાજને આવી બેની જે કંગાળ સ્થાન છે તે નદ્ધિ રહે.
ખાસ આવશ્યકતા છે, રમે વસ્તુ તે શકા રહીત છે કે એક છોકરાને કેળવવાથી ફકત એકજ વ્યક્તિ કેળવાય છે, જ્યારે એક છાળાને કેળવણી
એ ધનરૂ૫ વિજય કેશુ ? આપવાથી આખું કુટુંબ કેળવાય છે. બાળકના મન પર
જરૂરી ખુલાસે. ખસેર કરવામાં જિતા કરતાં માતાને મુખ્ય હિરસે છે, કેવળ- આચાર્ય કેસરવિજલના સંધાડામાંથી તેમના એક શિલ્પ વાલી માત્તાનું બાળક સંસ્કારી, સુડ અને ઉત્તમ શહેરી સુખી જણાવે છે કે “ મારા સમુદાયમાં ધનરૂપવિજય થની શકે છે. માતા ને ફળવાલી કરી તે ગૃષ્ટાન્ય, સમાજ નામના ઉકાઈ સાપુ નથી, પણ્ જે અનુરૂપ વિજયે “જડાવની કે દેટામાંથી અજ્ઞાનતાના પઠળ તેડી નાખવામાં વખત નદ્ધિ કરુ હક્ષિત ઉભી કરી છે તે ‘ડકે ચાય” " નામે પ્રસિદ્ધ જાણ, અને ઝડપી સુધારા કરી શકાશે, Niદ રાખજો કે જે થયેલ (1) “ સ્વ. ખાંતિવિજયજી"ના અજાણે છે, ને પન્યાસ માબાપે પોતાની પુત્રીને દૈવણી આપવામાં અખાડા કરે ઉમદવિજ્યજીના શિષ્ય કત, મને જે હીરાશી નામની છે, એવાઓના પાપે જ સમાજની નેવું ટકા એને કેળવણીથી સાધ્વીના ગે રાખે છે તે સાધ્વીને ખા વર્ષ ઉપર અમારા અજ્ઞાત રહે છે, અને ત્યાં સુધી જૈન સમાજનું એક ક્રાઈપનુ સમુદાયથી બહાર કરે છે. ઉપરના સાધુને ૭ ની સાલમાં દિવસ જવાનું નથી.
અમદાવાદ માં રે મનસુખભાઈ ભગુભાઈના 'ગલે દહેરાસરજે સમાજમાં મેટા ભાગ રાજ્ઞાત ખેંનેને હસે છે, તેમાં માંથી સવારમાં દાગીના ચાયાં હતા. એર પડવાથી તેમને કાન્તિની સુધારાની, ઉરતિની, જાહેv#ાથી માથા ૨ાખ- ધડપકડ થઈ હતી ને ધમાલ પણ્ થઈ હતી, સાધુ જીને તે નારાએ હવાઇ ફ્રિહલાના ભાચમ ભરવા સિવાય કશુ મેળવતા ભૂખર્તે છેડી દેવામાં મળ્યા હતા, માવા સાધુ ને વીણી નથી. દાખલા તરીકે જે ખેને એ પુરતી કેળવણી લીધી છે તે વીણીને- ઝાલીને સમાજમાંથી દૂર કરવા જોઇએ, તમાં તરફ જુએ. વર્તમાન પ્રતિહાસ તમારી નજર સામે છે, સંડે પે હાથ ત્યાંથી તે જે દૂર કરવામાં ન થાઉં તે તે સમાજ અને દેશની પ્રગતિમાં તેમને કેટલા સુંદર હીસ્સો છે. સડે સડાને વધારે છે. x x x રાજ બધું જોતા છતાં કેટલીફ વાહીયાત દલીલ કરતાં કહે વીર જાધુઓ ! જેવું સુધારાનું બીડું ઝડધું છે તેવા છે કે “ કરીને ભણુવિવાથી ફેશન, સુશારામ, અવિવેક, સુધારાનું કાર્ય ચાલુ રાખી. પાખંડને પાવા નાદ્ધિ ૨૫ને સ્વછંદતા ત્યાદિ દોષે તેમનામાં પ્રવેશે છે. “ તેમાંય બીજો બીનપાખંડીને છેડા નહિ.”