________________
૨૩૪
શ્રી સિદ્ધચક્ર
માર્ચ ૧૯૩૮
,
,
,
,
,
,
,
,
,
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
અભિન્નિવેશની સ્થિતિમાં જ જવાય છે, અને એ કંઈ જેઠમહિનાને નામે ઓળખાવતા નથી તથા ચોક્કસ સમજાય તેવું છે ! તત્ત્વમાં એટલું જ કે પહેલા ભાદરવાને શ્રાવણને નામે ઓળખાવતા પાક્ષિક ચઉમાસી કે સંવચ્છરી પ્રતિક્રમણો પક્ષ નથી, પરંતુ તેને આષાઢ અને ભાદરવાના નામે આદિમાં બે વખત થાય જ નહિ, તેથી જ ઓળખાવવામાં આવે છે તો પછી આઠમ, આદિ તપાગચ્છઆદિવાળાને પર્વતિથિની વૃદ્ધિને લીધે પર્વતિથિયો બેવડી હોય ત્યારે વૃદ્ધી કા તથોત્તરી પ્રતિક્રમણાદિ અનુષ્ઠાનો બેવડાયાં તો પાલવે જ એ વચનથી બીજી આઠમ વિગેરે આરાધ્ય ગણવી નહિ. વળી પર્વતિથિની વૃદ્ધિ માનીને અનુષ્ઠાન એમાં મતભેદ નથી, પરંતુ પહેલી આઠમ વિગેરેને બેવડાવવા જતાં કોઈક વ્યક્તિ ઉભયપર્વની સાતમ આદિરૂપ અપર્વતિથિ તરીકે કેમ ગણાય? આરાધના નિયમિત કર્તવ્ય તરીકે સમજી આવી શંકાના સમાધાનમાં સમજવાનું કે પ્રથમ તો પર્વારાધનથી યુત થાય, કોઈ વ્યક્તિ સંદિગ્ધ થઈ શાસ્ત્રકારોએ અધિક માસને જ કાલચૂલા તરીકે જાય, કોઈ અનિયમિત થઈ જાય, કોઈ વળી ગણ્યો છે, પરંતુ દશવૈકાલિક આચારાંગ કે નિશીથ ઉભયને સરખી ગણી પ્રથમને આરાધે અને બીજો વિગેરે કોઈપણ શાસ્ત્રકારે તિથિને ચૂલા તરીકે ગણી દિવસ જે પર્વનો હોય તેની વિરાધના કરનાર થાય, જ નથી. માટે પણ પર્વતિથિની વૃદ્ધિ થાય ત્યારે આરાધનાની માસ વૃદ્ધિ શાથી? વૃદ્ધિ ન માનતાં તેની નિયમિતતા કરવી જોઈએ.
વળી એ વાત પણ ધ્યાનમાં રાખવાની છે માસની વૃદ્ધિમાં વાર્ષિક અનુષ્ઠાનો કે મહિનાનો આધાર સંક્રાંતિ ઉપર રહેલો છે. તેથી દ્વિતીય માસમાં જ હોય.
જ્યેષ્ઠ અને શ્રાવણની સંક્રાંતિઓ ચાલી ગયા આ સ્થાને યાદ રાખવાની જરૂર છે કે પછીની સંક્રાન્તિ લંબાવાથી માસની વૃદ્ધિ થાય છે, જૈનજ્યોતિષ પ્રમાણે પોષ અને આષાડ એ બે પણ તિથિની વૃદ્ધિ તો તિથિના માન ઉપર રહે છે, માસની જ વૃદ્ધિ હોય છે અને જ્યારે આષાઢ બે ખરતરો વધેલી તિથિઓમાં પહેલી તિથિયોને હોય છે ત્યારે બીજા આષાઢમાં જ ચોમાસી પર્વતિથિ તરીકે માને છે, તેઓને સમજાવવા માટે પ્રતિક્રમણ થાય છે, તેમજ લૌકિકટીપના પ્રમાણે જો બે આઠમ વિગેરે જે વાક્યો વપરાય છે અને કે ચૈત્રમાસ આદિની વૃદ્ધિ થાય છે, તો પણ જ્યારે પહેલાનો અનાદર કરવા માટે જે સમાપ્તિનો હેતુ ભાદ્રપદની વૃદ્ધિ હોય છે ત્યારે બીજા ભાદ્રપદમાં કહેવાય છે તેને અન્યત્ર લગાડનારો મનુષ્ય ખરેખર જ પર્યુષણ થાય છે તેથી આરાધનાને માટે તો બીજો માનાં લુગડાં બાપને પહેરાવનાર જેવો થાય છે. માસ જ કામનો રહ્યો છે. છતાં તે પહેલા આષાઢને ધ્યાન રાખવું કે અધિક માસમાં સંક્રાંતિનું બેવડાપણું