________________
૨૭૭
શ્રી સિદ્ધચક
તા. ૨૩-૩-૧૯૩૬ અને તેજ અતિચારોની શુધ્ધિ માટે પ્રતિકમણની તે પ્રતિકમણના અધિકારમાં શ્રી અજિતનાથઆદિ યોજના છે.
બાવીસ તીર્થકરોના સાધુઓને પ્રાયે રાઈ, દેવસિ મોહનીયના નાશ અને અભ્યત્વની સાથે નામનાં બેજ પ્રતિક્રમણ હોય એમ કહી પ્રાય: શબ્દથી પ્રતિક્રમણનો સંબંધ
કથંચિત્ ચોમાસી પણ હોય એમ ધ્વનિત કરે છે, હવે પ્રતિક્રમણના પ્રકારો અને તેનાથી થતી પાંચસે સાધુઓ વારાફરતી પાસથ્થા થએલા એવા
જ્યારે કેટલાકોનું માનવું એમ છે કે પંથકજી વિગેરે શુદ્ધિનો વિચાર કરી સાંવત્સરિક પ્રતિક્રમણની
પણ શલભાચાર્યની સેવામાં રહેતા હતા અને તે વર્ષે
ય આવશ્યક્તા ઉપર વિચાર કરીએ.
સેવા કરવાનો વારો પંથકનો હતો અને તે સેવાનો પડિકમણાની સંખ્યા અને તેનો શાસનપરત્વે વારો ચોમાસું ઉતરતાં ખતમ થતો હોઇ કાર્તિકી નિયમ
પુનમને દિવસે જે ખમતખામણાં કરે તે ચોમાસીના આગળ આપણે સાંવત્સરિકના દિવસને દિવસના પ્રતિકમણને અંગે જ સંબંધવાળું સમજવું નિયત કરવાની વખતે પડિકમણાની પાંચ પ્રકાર પણ તે ચોમાસીના દિવસનું પ્રતિકમણ હોવાથી જણાવી ગયા છીએ, પણ તે પાંચ પ્રકારના શાસકારો તેને ચોમાસી પ્રતિકમણ તરીકે જણાવે પણ પડિકમણાનો કાળ માત્ર ત્યાં જણાવ્યો છે પણ તે તેથી ચોમાસીની કહેલી વિધિવાળું ચોમાસી પ્રતિક્રમણ કરવાનું પ્રયોજન અથવા હેતુ ત્યાં સ્પષ્ટ પ્રતિક્રમણ સમજવું નહિ. સૂત્રકાર મહારાજે સૂત્રમાં કહેલો નથી. આ પાંચ પ્રકારના પ્રતિક્રમણો ફક્ત૭ સંબુદ્ધા પ્રત્યેક કે સમાપ્ત ખામણામાંથી કયું ખામણું પહેલા અને છેલ્લા તીર્થકરના શાસનમાં જ હોય છે. હતું અને કયા ખામણાથી ખમાવતા હતા અને તે અજિતનાથજી મહારાજ વિગેરે બાવીસ તીર્થંકરના ખાખ્યા પછી પણ શેલંકાચાર્ય મહારાજ શુદ્ધ શાસનમાં જો કે પાંચ પ્રકારના પ્રતિક્રમણ હોતાં નથી, પરિણામમાં આવ્યા છતાં પણ શેષ ચાતુર્માસિક પણ રાત્રિક અને દેવસિક એવી જાતનાં બે પ્રતિક્રમણ પ્રતિક્રમણ કર્યું કે પુનઃ ચાતુર્માસિક પ્રતિક્રમણ હોય છે, અર્થાત્ પાક્ષિક, ચાતુર્માસિક અને પંથકજી સાથે કર્યું એ બાબતો કાંઈ પણ ઉલ્લેખ સાંવત્સરિક પ્રતિક્રમણ તેઓને કરવાનાં હોતાં નથી. નથી. આ જગો પર વળી કેટલાકો એમ પણ માનવા શેલકજીની પાસે પંથકજીએ કરેલ ચોમાસી દોરાય છે કે પંથકજી મહારાજ જેવા ઉત્તમમાં ઉત્તમ પડિક્કમણું કેમ ?
સાધુ પોતાના ગુરુ શેલતાચાર્યને સીધા માર્ગે લાવવા છે કે શ્રી જ્ઞાતાસૂત્રમાં શેલક નામના
પોતાના તીર્થમાં નહિ એવું પણ ચોમાસી પ્રતિક્રમણ આચાર્યના શિષ્ય પંથક મહારાજે ચોમાસી પડિકમણું
કરવા લાગ્યા હોય અને શેલતાચાર્ય મહારાજને કર્યું અને તે પડિક્કમણામાં શ્રી શેલકાચાર્યને
- જગાડવાથી કોધ થશે એમ જાણ્યું હોય છતાં પણ ખમાવવા ગયા એ હકીકત સ્પષ્ટપણે છે તે
* પરિણામે હિત સમજીને ચોમાસી પડિક્કમણું કર્યું શેલતાચાર્ય અને પંથક મુનિ મહારાજ ભગવાન હોય તો તેમાં કાંઈ આશ્ચર્ય જેવું નથી, કારણ કે નમનાથજી મહારાજના શાસનમાં હોઇ તેઓને બાવીસ તીર્થંકરોના આધુઓને રાઈ અને દેવસિ બે ચોમાસી પ્રતિક્રમણ અને ખામણાં હોવાં જોઇએ પડિકમણાં હોય એનો અર્થ એટલો જ થાય કે પહેલા નહિ. આ હકીકતમાં કેટલાકો એમ જણાવે છે કે અને છેલ્લા તીર્થકરના સાધુઓની પેઠે પાક્ષિક, આજ કારણથી શ્રી કલ્પસૂત્રની ટીકા કરનારાઓએ ચાતુર્માસિક અને સાંવત્સરિક નિયમિત કરવા