Page Text
________________
પ્રભુશ જેન
તા. ૧-૭-૪૮
છે.
પ્ર. ટે. મદ્રાસમાં આવું એક સરકારી ખાતુ કામ કરી રહ્યું મુનશી : અને તે મદ્રાસના કાયદાના અમલ કેમ થઈ રહ્યો છે તે હું જાણું છું. પણ આજે જ્યારે આપણા દેશમાં અતેક રજ ારણી વિચારેની પરસ્પર અથડામણા ચાલી રહી છે ત્યારે આવું કાઈ સરકારી ખાતું ઉભું કરવામાં આવે એમ હું ઇચ્છતો નથી. આપ સમજી શકો તેમ છે કે જ્યારે કાઇ સખાવત કરવામાં આવે છે ત્યારે તેના મૂળમાં રહેલા હેતુઓની ચેષ્ઠ પરંપરા ચાલતી રહેવી જોઇએ એવી સમજીતી તે પાછળ રહેલી હેાય છે. આજે સામ્યવાદી વલણવાળા પ્રધાન હાય, આવતી કાલે સમાજવાદી વલણુવાળે બીજો કોઇ પ્રધાન આવે અને જે આવે તે પેાતાના મત મુજબ આ દિશાએ કાયદાએ કરતા રહે. એન અથ તો એ જ થાય કે આપણે ચેરી. ટી સાથે રમત કરી રહ્યા છીએ. ચેરીટીનાં નાણાં સમાજની સંસ્કૃતિ જાળવવા માટે અને તેના ધીમે ધીમે વિકસ કરવા માટે આપણુને વિશ્વાસપૂર્ણાંક સોંપાવલાં નાણાં છે એવે મારા ખ્યાલ છે. અને જો આ નાણાંને ઉપયોગ રાજકારણી મનસ્વીતાને આધીન કરવામાં આવે તે તે પાછળ રહેલો સમગ્ર હેતુ માર્યાં જશે.
૫. ટે.: અમારે બીજા એક પ્રશ્નને પણ નિર્ણય કરવાનો છે કે જે હેતુ માટે દાન કરવામાં આવ્યું હોય તે હેતુ જે આજે વખતના વહેવા સાથે સામાજિક દ્રષ્ટિએ ઉપયેગી રહ્યા ન હાય તેા કાયદાથી તેવા હેતુ પાછળ થતા નાણાંના વ્યય અટકા વવો જોઇએ કે કેમ ? દાખલા તરીકે કીડીઓને ખાંડ નાંખવી, કુતરાને રોટલા નાંખવ, જેમ મથુરામાં બને છે તે કાચબાને લેટ નાંખવા.
મુનશી ત્યાં પણ આવી કોઇ અટકાયતની ઉપયેગીતા હું સ્વીકારૂ' છુ', પણ જો આ બાબત કાયદા નુનથી સિધ્ધ કરવા જશા તા મે' આગળ સૂચવ્યું તેમ તમને મુશ્કેલીઓ આવશે.
પ્ર. 2: ધ । કે એ બાબત આપણે ચેરીટી કમીશનર ઉપર છેડીએ અને તેના નિ ય ઉપર અપીલ કરવાના પણુ આપણે હક્ક આપીએ તે કેમ ?
મુનશી: તે। એ ખરેખર છે, કારણ કે સમાજના સામાન્ય ખ્યાલ શું છે તે કોને જરૂર માલુમ પડશે. જ્યારે તમે ધરાસભા પાસે જાઓ છે ત્યારે તત્કાળ શેની જરૂર છે અને તત્કાળ કેવા વિચાર। વાયુમંડળમાં પ્રસરી રહ્યા છે તે ધે રણે જ બધા વિચારો અને નિષ્ણુય કરવામાં આવે છે. આમ તે કાતે આવી સત્તા છે જ. આમ છતાં પણ જો જરૂર જણાય તે। આવા નાણાંના બીજા કાઇ કાય માં ઉપયેાય ક્રમાવવાની તમા કાયદાથી કાટને સત્તા આપી શકા હો. પણ જ્યાં સુધી આપણાં રાષ્ટ્રીય વિચારો અને વાણે માં ત્રણે ચોકકસ પ્રકારની સ્થિરતા પ્રાપ્ત ન કરીએ ત્યાં સુધી કાતે ‘ઇષ્ટ' ગણવું અને કાને ‘પૂ’ ગવું એતે લગતાં આપણાં પરંપરાથી ચાલી આવતા ખ્યાલમાં ધરાસભાના જાતજાતનાં કાયદાકાનુનથી ચુંથામણુ થવા માંડે એમ હું ઇચ્છું નહિ.
પ્ર. ટે. આ કમીકી પુરતુ હું કહી શકું છું કે ધાર સભાને અમો આવું કાઈ કર્યો સોંપવા માગતાં નથી.
મુનશી : પણ એક વખત પણ જો તમે આવી જ કાઇ નાની સરખી બાબત માટે ધારાસભા પાસે ગયા. તે જે ચોક્કસ મર્યાદાપૂર્ણાંક તમે અમુક વાત રજુ કરી તેને ધારાસભા વળગી રહે એમ હું માનતા નથી.
પ્ર. ≥. : દાનના અમુક માર્યાં હવે કશી પણ જાહેર ઉપયેગીતા ધરાવતા નથી એમ કાયદાથી નક્કી કરવું તે એક વસ્તુ છે અને અમુક બાબત હવે જાહેર ઉપયેગીનાની રહી નથી અને એ માટે નિયત કરાયેલાં નાણાં ખીજા કાઇ હેતુ માટે વપરાવા જોઇએ
૨૯૭
એવા કોઇ રાજ્યાધિકારી લેખિત હુકમ કરે અને તે હુકમ સામે અપીલ કરવાને પણ હકક હોય એ બીજી જ વસ્તુ છે.
મુનશી : સામાન્ય ચેરીટીએ પુરતું તે! આ બાબતમાં કશી મુશ્કેલી આવવા સભર નથી, પણ્ ધાર્મિક ચેરીટીના સબંધમાં પ્રશ્ન ઉભો થવાનાં, માછલીએને લેટ નાંખવા ખીલકુલ ઉપયેગી નથી એમ અમુક માણસ ન પડ્યું માને. પશુ આવા કીસ્સાઓમાં કાટ` એને લગતાં નાણાંને ખીજા કોઇ સમાજોપયોગી કાય'માં ઉપયાગ કરવાની સમતિ આપતી જ આવી છે. આ સંબંધમાં આપ જે ખ્યાલ ધરાવા છે એ સથે હું સમ ંત છું, આવી અય વિનવી ચેરીટીએ અટકવી જોઇએ એ બાબતમાં પણુ હું તમારાથી જાદે પડતા નથી, પણ આવી અટકાયત કરવા જતાં ખીજી ઘણી બાબતે વિચારવાની રહેશે. મૂળભૂત હકા સંબંધમાં મારે ધણુ' કામ કરવુ પડયુ છે અને ત્યાં અમારે કેટલું' તુમુલ યુદ્ધ કરવુ પડેલુ તે પશુ હું જાણું છું. આપણે એમ માનીએ છીએ કે અમુક કાયદાઓ કરીને, લેાકાના દિલમાં જે ખ્યાલો સદી એથી રૂઢ થયેલાં છે તે પ્યાલાથી લકાને મુક્ત કરી શકીશું. પશુ કાયદાકાનુંન આ આાબતમાં ભૂત થશે એમ હું માનતા નથી. સાવ છે કે પ્રજા એવા કાયદાકાનુનને પણ ગળી જાય. પ્ર. 2. : તે આ બાબત આપ જાહેર અભિપ્રાય ઉપર જ ખરેખર હેાડવા માગે?
મુનશી : હું એ બાબતને કાટને જ હવાલે આપુ'.
પ્રશ્ન 2. : અમતે એવી સુચના કરવામાં આવી છે કે આપણે ચેરીટી કમીશનર ઉભા કરીએ કે ન કરીએ. પશુ અધિકારી કે બીનઅધિકારી નિરીક્ષકા (વીઝીટર્સ) નીમવા કે જેઓ ચોતરફ કર્યાં કરે, ચેરીટીએ વહીવટા તપાસે અને કાઇ પણ ઠેકાણે કશી પણ ગેરવ્યવસ્થા માલુમ પડે તે તેને લગતા અધિકારીને રીપેટ કરે. આપ આ સૂચનાના પક્ષમાં છે. ?
મુંનથી હું તેની વિરૂદ્ધ છુ. હુ એટલુ જ પસંદ કરૂ કે એક અથવા બે ચેરીટી કમીશનરા હાઈકાટ સાથે જોડાયેલા હાવા જોઇએ. એમ કરવાથી એક તંત્ર ખતું જ ઉભું' થશે. જયારે પણ કાષ્ઠ ચેરીટી વિષે શ્રીયાદ આવે ત્યારે તેએ ટ્રસ્ટીઓને એલાવે અને તે ફરીયાદ દૂર કરવા માટે તેમને સમજાવે. જો કાઇ ચેરીટી વિષે કે.ઇ શ્રીયાદ કરે તે કમીશનરે ત્યાં જવુ, ટ્રસ્ટીએની બાજુએ એસવું, ચાલી : હેલે। વહીવટ તપાસવા અને તેમને કહેવુ કે લક્ઝુ આમ આમ બની રહ્યું છે, આ હવે તમે સુધારશો?” મને લાગે છે કે આમ કરવુ વધારે ઉપાણી નીડશે. એવા એ વકીલો રોકવામાં આવે જે આ ખાળતા ખાસ અભ્યાસ કરે, કરવમાં આવી ક્રીયાદામાં ઉંડા ઉતરે અને તેમણે શુ કરવુ જોઇએ. તે મિત્રભાવે જણાવે. એમ કરવાથી આજે ટ્રસ્ટે વહીવટ જે રીતે ચાલે છે તેનાથી વધારે સારી રીતે ચાલશે
પ્ર. 2. આપણે ફરી મંદિરના વિચાર કરીએ; આ વિષે અમારી સમક્ષ એમ રજુ કરવામાં આવ્યું છે કે ધણુા મંદિર પાસે ઢગલાબંધ સાનુ, ચંદી તથા આભૂષણો હાય છે, જેના ઉપયોગ મૂર્તિ માટે ભાગ્યે જ કરામાં આવે છે. તે સાળુ, ચાંદી તેમ જ - ઝવેરાતના ઘરેણાંને કાઇ પણ સાજિક હૅતુ માટે ઉપયોગ કાં ન કરવા
મુનશી: વા, પશુ ઝવેરાતના દાગી તે મૂર્તિના શણગાર સાથે જોડાયલાં હોય છે. અલબત્ત, સેના અને ચાંદીનાં રાકાણા પશુ હૈાવા સ’ભવ છે. પાયીના મંદિરમાં ટ્રસ્ટીએ સેના ને ચાંદીમાં નાણાં રોકયે જ જતા હતા અને અમારે તેમને અટકાવવા પડયા હતા.
પ્ર. ટે. ટ્રસ્ટીઓ વ્યાજથી પ્રમાણમાં સાના ચાંદીમાં નાણું રેકી શકે એમ આપનું સુચન છે ?
| SR No. | 249702 |
| Book Title | Dharmik Ttrustni Tapas Samiti |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Prabuddha Jivan 1948 |
| Publisher | Prabuddha Jivan 1948 |
| Publication Year | 1948 |
| Total Pages | 35 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Article & Devdravya |
| File Size | 3 MB |