Vadnagar no Nagar Jain Sangh

SR No.: 230220
Original Sutra Author: N/A
Author: Amrutlal M Bhojak
Publisher: Z_Mahavir_Jain_Vidyalay_Suvarna_Mahotsav_Granth_Part_1_012002.pdf and Mahavir_Jain_Vidyalay_Suvarna_
Total Pages: 16
Language: Gujarati
Classification: Article & Jain Sangh
File Size: 3 MB

Page 8

૮૪ઃ શ્રી મહાવીર જૈન વિદ્યાલય સુવર્ણમહોત્સવ ચન્થ :
અટકો ૩૭–૨૦ ૨૮=વ્યવહારી, ગોવીક૯ (૨) અને ટી૪૦ =ગોઠી, હો ૪૧ = દોસી, એ૪૨ = શ્રેણી, ર૦ ૪૩ = સાધુ, સાધુકાર-સાહુકાર, ૦૪૪ = સંઘપતિ-સંઘવી, રાહૃપ = શાહ, ૨૦૧૬ = ઠાકુર-હકકુર, દુ9 = શાહ અને ગાંધી ૪૮ = ગાંધી.
લભ્ય વૈયક્તિક ઉદાહરણોથી અતિરિક્ત વિશેષ સામગ્રી ને મળે ત્યાં સુધી નાગર બ્રાહ્મણ સમૂહરૂપે જૈનધર્મનુયાયી હશે કે કેમ? તે ન કહી શકાય પણ એતદિષયક મારી અ૫લ્પ ગષણાને પરિણામે જે ઉલ્લેખ મેં અહીં નોંધ્યા છે તેના આધારે નિઃ સંદિગ્ધપણે કહી શકાય કે પ્રાચીન સમયમાં અનેક ગામ-નગરોમાં નાગરવણિકો સમૂહરૂપે જૈનધર્માનુયાયી હશે. અહીં પ્રસ્તુત છે તે વિક્રમના ૧૮મા શતકના પૂર્વાર્ધમાં લખાયેલા વિસિલેખના આધારે સ્પષ્ટ થાય છે કે તે સમયે વડનગરમાં વિવિધ કુટુંબોથી સંગઠિત નાગર વણિકોનો જૈનસંધ હતો અને તે તપાગચ્છનુયાયી હતો.
આટલું પ્રાસંગિક જણાવીને સૂચિત વિજ્ઞપ્રિલેખનો પરિચય આપું છું.
પ્રસ્તુત વિજ્ઞપ્તિલેખ “શ્રી લાલભાઈ દલપતભાઈ ભારતીય સંસ્કૃતિ વિદ્યામંદિર–અમદાવાદમાં રહેલા અનેક પ્રાચીન હસ્તલિખિત ગ્રન્થસંગ્રહો પૈકી “શ્રી લા૦ ૬૦ વિદ્યામંદિર’ તરફથી ખરીદાઈને એકત્રિત થઈ રહેલા “શ્રી લા. દગ્રન્થસંગ્રહમાં સુરક્ષિત છે. તેનો ક્રમાંક ૪૫૬૨ છે. આ વિજ્ઞપ્તિલેખની અંતિમ પંક્તિ પછીના વિનષ્ટ ભાગની પંક્તિનાં માત્રા વગેરે ચિહ્નો દેખાય છે તેથી તેને અંતિમ ભાગ નષ્ટ થયેલો છે તે જાણી શકાય છે, જેમાં લેખનસંવત તથા આગેવાન ગૃહસ્થોના હસ્તાક્ષર તેમ જ દ્વાદશાવર્ત ગુરુવંદનનો પાઠ હશે.૪૯ કે લેખનસંવતવાળો ભાગ નષ્ટ થયેલો છે, છતાં આ વિજ્ઞપ્તિલેખ નારાયણાસ્થિત તપાગચ્છીય આચાર્યશ્રી વિજ્યપ્રભસૂરિજી પ્રતિ લખાયેલો છે તેથી તેની સમયમર્યાદા નિશ્ચિત થઈ શકે તેમ છે. વિજયપ્રભસૂરિજીનું નિર્વાણ વિ. સં. ૧૭૪૯માં થયું છે, અને વિ. સં. ૧૭૨૯થી ૧૭૩૮ સુધીના તેમના વિહારો મભૂમિમાં થયેલા હોઈ આ દશ વર્ષના ગાળામાં પ્રસ્તુત વિત્તાલેખ લખાયેલો હોવો જોઈએ. વિજ્યપ્રભસૂરિસંબંધી હકીકતો તપાગરીય પટ્ટાવલીઓમાં સહજ સુલભ છે.
૩૭ આ લેખમાં જે મુખ્ય પ્રસ્તુત વિજ્ઞપ્રિલેખ છે તેમાં આ અટકોમાંની મોટા ભાગની અટકો આવે છે. ૩૮ જુઓ શ્રીમદ્ બુદ્ધિ સારા સંપાદિત “ જેનધાતુપ્રતિમાલેખસંગ્રહ ભા. ૧' લેખાંક ૩૦૬ (સં. ૧૫૦૯). ૩૯-૪૦ જુઓ ઉપરનું પુસ્તક લેખાંક ૫૪૧ (સં. ૧૪૮૫).
લેખાંક ૬૪૦ (સં. ૧૫૧૪). ,, લેખાંક ૨૫૧ (સં. ૧૪૨ ૨), લેખાંક ૩૦૬ (સં. ૧૫૦૯), લેખાંક ૩૪૨ (સં. ૧૫૧૪) તથા મુનિરાજશ્રી વિશાલવિજયજી સંપાદિત “ રાધનપુરપ્રતિમાલેખસંદોહ' લેખાંક ૨૨૭ (સં. ૧પ૨૦) અને લેખાંક
૩૨૪ (સં. ૧૫૬ ૪). ૪૩ જુઓ “રાધનપુરપ્રતિમાલેખસંદોહ' લેખાંક ૨૨૭ (સં. ૧૫૨૦) તથા શ્રી વિનયસાગરસંપાદિત “પ્રતિષ્ટાલેખસંગ્રહ'
લેખાંક ૧૦૨૬ (સં. ૧૬૨૮). ૪૪ જુઓ શ્રીમદ્ બુદ્ધિ સાવ સંપાદિત “જૈનધાતુપ્રતિમાલેખસંગ્રહ ભા. ૨' લેખાંક ૧૩ (સં. ૧૩૯૪). ૪૫ જુઓ ઉ૦ શ્રી વિનયસાગરસંપાદિત “પ્રતિષ્ઠા લેખસંગ્રહ' લેખાંક ૫૭ (સં. ૧૨૯૩). ૪૬ જુઓ ઉપરનું પુસ્તક લેખાંક ૧૦૨૬ (સં૦ ૧૬૨૮). હાફુર અટક આજે વડનગરના બ્રાદાણ ફુટુંબમાં છે. ૪૭ જુઓ રાધનપુરમતિમાલેખસંદોહ” લેખાંક ૨૨૭ (સં. ૧પ૨૦). , ૪૮ જુઓ મુનિશ્રી જિનવિજયજીસંપાદિત “ પ્રાચીન જૈનલેખસંગ્રહ ભા. ૨' લેખાંક ૪૫૧ થી ૪૫૪. (સં. ૧૬૪૮ તથા
સં. ૧૬૫૪). ૪૯ વિક્રમના ૧૮-૧૯મા શતકમાં લખાયેલા અનેક વિજ્ઞતિલેખોના અંતભાગમાં લેખનસંવત, લેખ લખનાર મુખ્ય
આગેવાનોની સહીઓ અને ગુરુ વંદનનો પાઠ હોય છે તેના આધારે વિનષ્ટપાઠની કલ્પના કરી છે.