________________
આચાર્યશ્રીબ્રાચંદ્રગ્રિન્થમાલા પુસ્તક ૪૦ ૭૩
ભાવાર્થઆવસ્યકાદિ કરવામાં, ઈચ્છા મિચ્છાદિ દશા પ્રકારની સામાચારીમાં ચિત્યવંદનમાં, પડિલેહણામાં, સંવત્સરી પર્વમાં, પર્વતિથિઓમાં ઉદય તિથિની સ્થાપનામાં, વિનયાદિકમાં, સુસાધુને માનવા કરવામાં, ઇત્યાદિ કાર્યોમાં આચરણ તે શી? એમાં તે બળબુદ્ધિની શી હાનિ આવે છે. ૨
ઉપસંહાર, ઉપર પ્રમાણે તપાસ કર્યાથી ટૂંકામાં નીચેના મુદ્દા નીકલી શકે છે. ૧ મૂળસૂત્રથી પંચમી નિર્વિવાદ સિધ્ધ છે.
૨ પંચાંગીમાં નિર્યુકિત તથા ભાષ્યમાં તે ચોથ પાંચમ બાબત તકરારજ નથી. તેથી નિયુકિત તથા ભાષ્યથી પણ પંચમી સિદ્ધજ છે. - ૩ ચૂર્ણિમાં પણ નીશીથચૂર્ણિમાં ચોથની બિના ઉપાડી ખુલાસો કર્યો છે કે પર્યુષણ તે પાંચમેજ થાય, પાંચમ છેડી અન્ય દિને કરે તે પ્રાયશ્ચિત આવે પણ હમણાં જે ચેથની થાય છે તે કારણિયા ચોથ જાણવી. આ રીતે એથે પર્યુષણ કરતાં પ્રાયશ્ચિત આવે તેને બચાવ કર્યો. પણ કંઈ પંચમીનું ખંડન કર્યું નથી ઉલટું એથને કારણિયા કહી પંચમીને ઉત્સર્ગ પક્ષમાં રાખીને માન આપ્યું છે,
૪ નીશીથચૂર્ણિમાં કારણિયા ચોથ કહી, પણ ચોમાસુ તે ચૂર્ણિમાં બધા સ્થળે પૂનમનું જ સિધ્ધ કર્યું છે.
૫ ટીકાકારમાં હરિભદ્રસૂરિ, શીળાચાર્ય, હેમચંદ્રાચાર્ય મળયગિરિ તથા અભયદેવસૂરિએ કયાં પણ ચતુર્થી પર્યુષણું બાબત તકરાર ચલાવી નથી.
૬ દીવાળીકપનું લખાણ વજનદાર નથી કેમ કે તેમાં લખેલ કલંકીની વાત પ્રત્યક્ષ જુઠી પડી છે.
- ૭ તીર્થોદ્ગાર પયનુ કંઈ પ્રાચીન નથી. કિંતુ ચૂર્ણિકારના પછી જ્યારે ચોમાસાને ફેરફાર કરવામાં આવ્યો ત્યારબાદ થએલ
Shree Sudharmaswami Gyanbhandar-Umara, Surat
www.umaragyanbhandar.com
