________________
आगम
(४०)
[भाग-5] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१ (नियुक्ति:+वृत्ति:) ३ अध्ययनं [-], नियुक्तिः [७८२-७८३], विभा गाथा [२४९१-२४९२], भाष्यं [१३९], मूलं -/गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [४०] मूलसूत्र [१] आवश्यकनियुक्ति: एवं मलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
रात्रिकाः
प्रत
सत्राक
H
%A4
श्रीभाव- गुणाः सप्तदश, तद्यथा-रूपं रसो गन्धः स्पर्शः सङ्ख्या परिमाणं पृथक्त्वं संयोगो विभागः परत्वापरत्वे बुद्धिः सुखं दुःखं श्यक मल- इच्छा द्वेषः प्रयत्नश्च, कर्म पञ्चविधम्-तद्यथा-उत्क्षेपणमवक्षेपणमाकुचनं प्रसारणं गमन मिति, उक्तं च-"रूवरसगंधफाय. वृत्तीसा संखा परिमाणमह पुहत्तं च । संजोगविभागपरापरतवुद्धी सुहं दुक्ख ॥१॥ इच्छा दोस पयचा एत्तो कम्म तयं च पंच-16 उपोपाते विहं । उक्खेवणमक्खेवणपसारणाऽऽकुंचणा गमणं ॥२॥" (वि. २४९१.२) सामान्यं त्रिविधं, तद्यथा-सत्ता १ सामान्यं २
सामान्यविशेषश्च ३, तत्र द्रव्यगुणकर्मलक्षणेषु पदार्थेषु सदुद्धिहेतुः सत्ता, सामान्यं द्रव्यत्वगुणत्वादि, सामान्यविशेषः पृथि-* ॥४१४ । चीत्वं जलत्वं कृष्णत्वं नीलत्वमित्याद्यवान्तरसामान्यरूपः, अन्ये वित्थं सामान्यस्य त्रैविध्यमुपवर्णयन्ति-अविकल्प
महासामान्य १ त्रिपदार्थसद्बुद्धिहेतुभूता सच्चा र सामान्यविशेषो द्रव्यत्वादि ३, महासामान्यसत्तयोविशेषणव्यत्यय इत्यन्ये, द्रव्यगुणकर्मरूपपदार्थत्रयसदुद्धिहेतुः (महा) सामान्यं, अविकल्पा सत्तेति, अन्त्या विशेषाः, अयुतसिद्धानामाधाराधे-14 यभूतानामिहेतिप्रत्ययहेतुर्यः सम्बन्धः स समवायः, अमीषां च नवानां द्रव्याणां सप्तदशानां गुणानां पञ्चानां कर्मणां बयाणां सामान्यानां विशेषसमवाययोश्चैकत्र मीलने पत्रिंशद्भवन्ति, एकैकविषयाश्च चत्वारो विकल्पाः, पृथिवी अपृथिवी नोवृथिवी नोअपृथिवी च, एवमबादिष्वपि प्रत्येकं भावनीयं, ततः पत्रिंशचतुर्भिर्गुणिताश्चतुश्चत्वारिंशं शतं भवति, ततः पृथिवी देहीत्युक्ते मृत्तिकां ददाति, अपृथिवी देहीत्युक्ते मृत्तिकाव्यतिरिकं तोयादि, नोपृथिवीं देहीत्युक्ते न किञ्चिद् ददाति तोयादिकं वा प्रयच्छति,न पृथ्व्या राश्यन्तरं, नोअपृथिवीत्युक्तावपि न किश्चिद्ददाति, यदिवा तामेव मृत्तिकां ददाति, एवं सर्वत्र पृच्छा, उक्तप्रकारेण दानं च,न च पुनः क्वापि तृतीयस्य राश्यन्तरस्य प्रदानमिति, आह च भाष्यकार:-"जीवम
दीप
अनुक्रम
*%
॥ ४१४॥
~251
