________________
आगम
(४०)
[भाग-4] "आवश्यक"- मूलसूत्र अध्ययनं , नियुक्ति: [१४९-१५१], विभा गाथा H, भाष्यं R...], मूलं - /गाथा-] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[४०] मूलसूत्र[१]आवश्यकनियुक्ति एवंमलयगिरिसूरिरचिता वृत्ति:
पोदात-
प्रत
सत्राक
******
उत्पमाः कुलकराः सप्त, इहाईभरतं विद्यापरालयबैताव्यपर्वतादारता परिमार्जनपरतो, व्याख्यानात् ॥ सम्पति 13 मरीचिक कुलकरवतव्यतामिधायिका द्वारगायां प्रतिपादयति
लकुलकरापुषभव १ जम्म २ नामं ३ पमाण ४ संघयणमेव ५ संठाणं।
घिकार पनि ७ स्थिया ८ऽऽउ ९भागा १० भवणोवातो ११ यानीई १२ य॥ १४९ ।।
गा.११५. कुलकराणां पूर्वभवा वक्तव्याः, ततो जन्म, तदनन्तरं नामानि, ततःप्रमाणानि, तदनन्तरं संहननं वक्तव्यम्, एवशब्दा पूरणार्थः, तथा संस्थान, ततो वर्णाः प्रतिपादयितव्याः, तदनन्तरं स्त्रिया, ततः आयुर्वक्तव्यं, ततो भागा वाच्या:-कस्मिन् । वयोमागे कुलकराः संवृत्ता इति, भवनेषूपपातो वक्तव्यः, भवनग्रहणं भवनपतिनिकायेषु तेषामुपपातो नान्यत्रेति प्रदर्शनार्थ, तथा नीतिश्च या यस्य हकारादिलक्षणा सा तस्य वक्तव्येति गाथायरार्थः ॥ अवयवार्थ तु प्रतिद्वारं भाष्यकार: स्वयमेव वक्ष्यति, तन्त्र प्रथमद्वाराषयवार्थाभिघित्सयेदमाह
अवरविदेहे दो वणियवयंसा माइ उजुगे चेव । कालगया इह भरहे हत्थी मणुओ प भापाया ॥१५॥ दहुँ सिणेहकरणं गयमारुहणं च नामनिष्फत्ती । परिहाणि गेहि कलहो सामत्थणं विनवणहत्ति ॥१५१ ॥
अपरविदेहे द्वौ वणिग्वयस्थावभूता, तद्यथा-एको मायी अपरश्च ऋजु, तौ च कालगताविह भरते आयातो, मायी | ॥१५॥ हस्ती इतरो मनुष्य इति, ततो दृष्ट्वा परस्परं स्नेहकरणं, ततो गजारोहणं, तदनन्तरं नामनिर्दचित, गच्छता व कालेन कल्पगुमायां परिहानिः, ततः प्रभूता प्रभूततरा गृद्धिस्तदनन्तरं कलहस्ततः 'सामस्थण ति देशीवचनमेतत्पर्यालोचनमित्यर्थः
दीप अनुक्रम
**
Jan Edition
iwsansliterary.com
... अत्र 'कुलकर' वक्तव्यता दर्शयते
~37~