________________
आगम
(०५)
प्रत
सूत्रांक
[६९३
७१५]
गाथा
दीप अनुक्रम [८३५
८६०]
श्रीभग० लघुवृत्तौ
“भगवती”- अंगसूत्र- ५ ( मूलं + वृत्तिः) भाग-२
शतक [२४], वर्ग [-], अंतर् शतक [-] उद्देशक [१-२४], मूलं [६९३-७१५] + गाथा
|प्पभाए पंचविहसंघयणी'ति आद्ययोरेव पृथिव्योः सेवर्त्तिनोत्पद्यन्ते, एवं चतुर्थी ४ पश्चमी ३ षष्ठी २ सप्तमी १ एकैकं संहननं हीयत इति । अथ सप्तमपृथिवीमाश्रित्याह- 'पज्जत्ते'त्यादि, 'इत्थिवेया नं उववजंति'त्ति षष्ठयन्तास्वेव पृथ्वीषु स्त्रीणामुत्पपत्तेः, 'जहण्णेणं तिष्णि भवरगहणाई'ति मत्स्यस्य सप्तमपृथ्वी नारकत्वेनोत्पद्य पुनर्मत्स्येष्वेवोत्पत्तौ 'उक्को० सत्तभव'वृत्ति मत्स्यो भूत्वा १ सप्तम्याङ्गतः २ पुनर्मत्स्यः ३ पुनरपि सप्तम्याङ्गतः ४ पुनरपि तथैव मत्स्यः ५ सप्तम्यां च ६ पुनर्मत्स्यः ७ इति । 'कालादेसेणं' ति २२ सागराणि जघन्यस्थितिसप्तमपृथ्वी नारकभ वसत्कानि अन्तर्मुहूर्त्तद्वयं च प्रथममत्स्यभव संत्कमिति, 'छाडिं' ति वास्त्रयं सप्तम्यां २२ सागरायुष्कतयोत्पत्तेः पूर्वकोटय चतुर्षु नारकं भवान्तरितेषु मत्स्यभवेष्विति, अंत इदं ज्ञायते - सप्तम्यां जघन्य स्थिति पृत्कर्षतस्त्रीनेव वारानुत्पद्यत इति, कथमन्यथे दृक्कालपरिमाणं स्याद्, इह चोत्कृष्टः कालो विवक्षितः, तेन जघन्यस्थितिषु श्रीनू वारानुत्पादितः, एवं हि चतुर्थी पूर्वकोटिर्लभ्यते, उत्कृष्टस्थितिः पुनर्वास्योत्पादने षट्षष्टिस्सागराणां स्यात् पूर्वकोय्यः पुनस्तिस्र एवेति १ सो चेव जहण्ण'त्ति इत्यादिस्तु द्वितीयो गमः २ 'सो चेव उक्कोस'त्तिइति, तत्र च 'उकोसेणं पंच' त्ति मत्स्यभवाः ३ नारकभवौ २, अत एव उत्कृष्टस्थितिषु सप्तम्यां वारद्वयमेवोत्पत्तेः ५, 'सो चेव जहणकालट्ठिइओ'ति ४, तत्र च 'सच्चैव रयणप्पभपुढ विजहष्णकाल वित्तच्चय'त्ति सैव रत्नप्रभाचतुर्थगमवक्तव्यता वाच्या, नवरमयं विशेषः- प्रथमायां ६ संहननानि वेदाः ३ उक्ताः इह तु सप्तमपृथ्वीचतुर्थगमे प्रथममेव संहननं स्त्रीवेदनिषेधश्च वाच्य इति शेषा गमाः स्वयमूयाः । अथ नराधिकारो 'उपो० संखेज्जा उववज्जं ति' (सु. ६९६) गर्भजनंराणां सदा सङ्ख्यातानामेवास्तित्वात् नवरं 'चत्तारि नाणाई' ति अवध्यादौ प्रतिपतिते सति केषांचिन्नरकेषूत्पत्तेः, आह च चूर्णिकार:- 'ओहिनाणमणपञ्जवनाणआहारसरीराणि लढूण परिसाडिता
900
~ 227 ~
२४ श० १ उद्देशः
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र [०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्तिः