________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती - अगसूत्र-५ (मूलं+वृत्तिः ) भाग-१
शतक [१], वर्ग, अंतर्-शतक , उद्देशक [१], मूलं [१३] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्र[०५] अंगसूत्र[०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
श्रीभग
शतके
प्रत
बती
सूत्रांक
[१३]
दीप अनुक्रम [१८]
| यकर्मद्रव्यराशिर्वर्गणा, तामधिकृत्य आश्रित्य, कर्मद्रव्यवर्गणासत्का इत्यर्थः, 'अणू चेव'त्ति सूक्ष्माश्च बादरावेति, यत औदारि
| कादिद्रव्याणां मध्ये कर्मद्रव्याण्येव सूक्ष्माणि, एवं चयादयः शब्दार्थभेदेन वाच्याः, किंतु चयोपचयसत्रयोः 'आहारदब्ब'त्ति आहा- १ उद्देश: सूत्रम् IRIद्रव्यवर्गणामधिकृत्योक्तं तत्रायमभिप्रायः-वपुराश्रित्य चयापचयौ प्रामुक्ती आहारद्रव्येभ्य एव स्थाता, नान्यतः, अत आहारद्रव्य-|
| वर्गणामाश्रित्योक्तमिति, उदीरणादयस्तु कर्मद्रव्याणामेव स्युः अतः तत्सूत्रेषूक्तम् कर्मद्रव्यवर्गणामधिकृत्येति, 'उयडिंसुत्ति ३ | अपवर्तितवन्तः, इहापवर्तनं कर्मस्थित्यादेरध्यवसायविशेषेण हीनताऽऽपादनम् , एतदुपलक्षणत्वादुद्वर्तनमपि दृश्यं, तच्च स्थित्यादे
वृद्धिकरणं, 'संकामिंसुति ३ संक्रमितवन्तः, तत्र संक्रमणं मलप्रकृत्यभिचानामुत्तरप्रकृतीनामध्यवसायविशेषेण परस्परं संचारणं, | तथा चाह-“मूलप्रकृत्यभिन्नाः संक्रमयति गुणत उत्तराः प्रकृतीः। नन्वात्माऽमूर्तत्वादध्यवसायप्रयोगेण ॥१॥" अन्यस्त्वेवमाहHI"मोतूण आउयं खलु दंसणमोहं चरित्तमोहं च । सेसाणं पगईणं उत्तरविहिसंकमो भणिो ||१एतदेव निदर्श्यते-यथा कस्स
चित् सटेयमनुभवतोऽशुभकर्मपरिणतिरेवंविधा संजाता येन तदेव सवेद्यमसद्वद्यतया संक्रामतीति, एवं वर्तमानानागतयोरपि वाच्यं, 'निहत्तिंसुत्ति३ निघतान् कृतवन्तः, इह विश्लिष्टानां मध्ये मिथःपुद्गलानां निचयं कृत्वा धारणं रूढिशब्देन निधत्तमुच्यते, IN
उद्वर्तनापवर्तनव्यतिरिक्तकरणानामविषयेण कर्मणोऽवस्थानमिति, 'निकाइंसुत्ति ३ निकाचितवंतो-नितरां बद्धवन्तः, निकाचनं पाचैषामेव पुद्गलानां मिथोविश्लिष्टानामेकीकरणमन्योऽन्यावगाहिताग्निप्रतप्तप्रतिहन्यमानसूचीकलापस्येव सकलकरणानामविषयत्वेन |कर्मणां व्यवस्थापन, भेइयेतिपदसंग्रहगाथा गतार्था । अथ पुद्गलाधिकारादिदं सत्रचतुष्कमाह
||८|| नेरइयाणमिति व्यक्तं (सू०१४)
~29~