________________
आगम
(०५)
भाग-1 "भगवती'- अगसूत्र-५ (मूलं वृत्ति:) भाग-१
शतक [६], वर्ग B, अंतर्-शतक , उद्देशक [४], मूलं [२३८-२३९] + गाथा: पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता आगमसूत्रा०५] अंगसूत्रा०५] भगवती मूलं एवं दानशेखरसूरिरचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
शतके
[२३८
२३९]
गाथा:
श्रीभगा
बहुत्वे भङ्गत्रयमेकेन्द्रियेषु तु तृतीयभङ्ग इति, 'ओरालिय'त्ति औदारिकादिशरीरसच्चेषु जीवपदे एकेन्द्रियपदेषु च बहुत्ये तृती-1 लघुवृत्ती ।यभङ्ग एव, बहूनां प्रतिपन्नानां प्रतिपद्यमानानां चानुक्षणं लाभात् , शेषेषु भङ्गत्रय, बहूनां तेषु प्रतिपन्नानां तथौदारिकवैक्रियत्या-| ४ उद्देशः
|गेन औदारिकं वैक्रियं च प्रतिपद्यमानानामेकादीनां लाभात् , इहौदारिकदण्डकयो रका देवाश्च न वाच्याः, वैक्रियदण्डकयोस्तु IRI पृथिव्यप्तेजोवनस्पतिविकलेन्द्रिया न वाच्या, यश्च वैक्रियदण्डके एकेन्द्रियपदे तृतीयभङ्गोऽभिधीयते स वायूनामसङ्ख्यातानां ||
| प्रतिसमयं वैक्रियकरणमाश्रित्य, तथा यद्यपि पञ्चेन्द्रियतिर्यञ्चो मनुष्याश्च वैक्रियलब्धिमन्तोऽल्पे तथापि भङ्गत्रयवचनसामर्थ्याबहना यक्रियावस्थानसम्भवः तथैकादीनां तत्प्रतिपद्यमानता चाबसेया, आहारकशरीरे जीवमनुष्ययोः पद् भङ्गाः पूर्वोक्ता एव, आहा-10 रकशरीरिणामल्पत्वात् , शेषजीवानां तु तन्न सम्भवतीति,'तेयगे'त्ति तैजसकार्मणशरीरे समाश्रित्य जीवादयस्तथा वाच्या यथौ-1 धिकास्त एव, तत्र च जीवाः सप्रदेशा एव वाच्याः, अनादित्वात्तैजसादिसंयोगस्य, नारकादयस्तु त्रिभङ्गाः, एकेन्द्रियास्तु तृतीय| माता, एतेषु शरीरादिदण्डवेषु सिद्धपदं नाध्येयमिति,'असरीरेहिं ति अशरीरेषु जीवादिपदेषु सप्रदेशतादित्वेन वक्तव्येषु जीवसिद्धपदयोः पूर्वोक्ता त्रिभङ्गी वाच्या, अन्यत्राशरीरत्वस्याभावादिति, आहारपज्जत्तीए'त्ति इह जीवपदे पृथिव्यादिपदेषु च बहूनामाहारादिपर्याप्तीः प्रतिपमानां तदपर्याप्तित्यागेनाहारपर्याध्यादिभिः पर्याप्तिभावं गच्छतां यहूनामेव लाभात् सप्रदेशा अप्रदेशाश्वेत्येक एव भङ्गः, शेषेषु प्रयो भङ्गाः, "भासामण'ति इह भाषामनसोः पर्याप्तिर्भाषामनःपर्याप्तिः, भाषामनःपर्याप्योस्तु बहु-1 | श्रुताभिमतेन केनापि कारणेनकत्वं विवक्षितं, ततश्च तया पर्याप्तकाः यथा संझिनस्तथा सप्रदेशादितया वाच्याः, सर्वपदेषु भङ्गत्रयमित्यर्थः, पञ्चेन्द्रियपदान्येवेह वाच्यानि, पर्याप्तीनां चेदं स्वरूपमाहुः-येन करणेन भुक्तमाहारं खलं रसं च कर्तुं समर्थः स्वात
பத்ரர் பாதயாத்யாயாயாயாதிபாதகர்பாபுயாபாரப்பாயாக
दीप अनुक्रम [२८६२९०]
~196~