________________
आगम
(४५)
भाग-8 "अनुयोगद्वार'- चूलिकासूत्र-२ (चूर्णि:)
.......मूलं [११६-१३०] | गाथा ||१६-८२|| ....... पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधिता मुनि दीपरत्नसागरेण संकलिता: आगमसूत्र- [४५] चूलिकासूत्र- [२] "अनुयोगद्वार" चूर्णि:
श्री
प्रत सूत्रांक [११६१३० गाथा
||१६
८२||
दगाहा (*७९-१३९) किलामिययं-विच्छायमांसोपचितं पज्झाणं अतिचिंतापवियसुकतभेदेनांगतं च प्रकर्षेण प्लुता अच्छी अंसुपूर्णा दशनामाअनुयोग
अ
धिकार: बहुवारा-बहुश: तस्येति प्रियजनस्य वियोगे इत्यर्थः । इदाणिं पसंतरसलक्खण 'जिंदोस' गाहा (*८०-१३९ ) हिंसानृतादि-11
दोसरहितस्य क्रोधादित्यागेन प्रशान्तस्य इंद्रियविषयविनिवृत्तस्य स्वस्थमनसः हास्यादिविकारवर्जितः अविकारलक्षणः प्रशान्तो ॥१९॥
रसो भवति, प्रशान्तरसे उदाहरणं 'सम्भाव' गाहा (*८१-१३९) सम्भाव इति निर्विकारता धर्मार्थ न लोकनिमित्तं निव्यियारस्य व्याक्षेपादिवार्जितः इंद्रियादिदोससु उवसंतो कोधादिसु पसंतो पसन्नमणी चितेतो जो सो सम्मदिट्ठी, हीत्यत्यर्थ मुने प्रशान्तभावातिशयप्रदर्शने पीवरा महती श्री शोभा महाश्रीक इत्यर्थः, 'एते णव कव्वरसा' (८२-१३९) बत्तीस जे मुत्तस्स
दोसा ते बत्तीसमुत्तदोसा जओ बत्तीसदोसवहकरेण एते उप्पन्ना, कथं ?, उच्यते, जधा वीरो रसो संगामादिसु हिंसाए भवति तह तवसंज-12 हामकरणादिसुबि संभवइति । एवं सुभवइकरेण उप्पजंति, उदाहरणगाथास य जहाभिहिया जाणितव्या, सुद्धत्ति कश्चिद्गाथासूत्र-||
बंधः अन्यतमरसेनैव सुद्धेन प्रतिबंधः, कश्चिन्मिश्रः द्विकादिसंयोगेन, गतं णवणाम । इदाणि दसणाम-से किं तं दसनामे, दसणामे पण्णने, दसविहे गोणे' इत्यादि (१३०-१४०) गुणाज्जातं गौण, क्षमते इति क्षमण इत्यादि, णोगोण्णो अयथार्थ अकुंतः13 सकुंत इत्यादि, आदिपदमादाणिदं चूलिकेत्यादि, विपरीतः पक्षः प्रतिपक्षः असिवा सिवा इत्यादि, लवतीति लावू आदानार्थेन वा युक्तं ला आदाने इति लाचं तं अलावू भण्णति, सुभवर्णकारी सोभयतीति सुंभकस्तथापि कुशुंभकमित्युच्यते, यथावस्थतं अच-| लितभाषकं विपरीतभाषकं ते असत्यवादिनं, अहवा अत्यर्थ लवन विबुवानं तं विपरीतभाषकं ते असत्यवादिनमित्यर्थः,
॥४९॥ प्रधानभावः प्राधान्यं बहुत्वे वा प्राधान्यं 'असोगवणे' त्यादि, जो पितुपितामहनाम्नरिक्षप्त उन्नमित उच्यते,
दीप अनुक्रम [१३९२३४]
~128