________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:) अध्ययनं [२४], मूलं [--1 / गाथा ||२४-२५|| नियुक्ति: [४५९...]
उत्तराध्य.
प्रत
बृहद्वृत्तिः ॥५१९॥
सूत्रांक ||२४
SASARY
-२५||
'स्थाने' ऊर्द्धस्थाने 'णिसीयणि'त्ति 'निषदने' उपवेशने, चः तयोरेव विचित्रभेदसमुच्चयार्थः, 'एवं' इति पूरणे, प्रवचनमातथैव च 'त्वग्वर्त्तने शयने 'उलइने तथाविधनिमित्तत ऊर्ध्वभूमिकाथुत्क्रमणे गघितिक्रमणे वा 'प्रलङ्घने' सामा-1
त्राख्यम्. न्येन गमने, उभयत्र सूत्रत्वात्सुपो लुक, 'इन्द्रियाणां च' स्पर्शनादीनां 'झुंजणे'त्ति योजन-शब्दादिविषयेषु व्यापारणं तस्मिन् , सर्वत्र च वर्चमान इति शेषः, ततः स्थानादिषु वर्तमानः संरम्भ:-अभिघातो यष्टिमुष्टयादिसंस्थानमेव सङ्कल्पसूचकमुपचारात्सङ्कल्पशब्दयाच्यं सत् समारम्भ:-परितापकरो मुष्टयाधभिघातः, ततः संरम्भश्च समारम्भश्च ||
संरम्भसमारम्भ तस्मिन्, 'आरम्भे' प्राणिवधात्मनि कार्य प्रवर्त्तमानं निवर्तयेत् , शेपं प्राग्वदिति सूत्रद्वयार्थः Mसम्प्रति समितिगुप्त्योः परस्परविशेष स्वयं सूत्रकृदाह
एयाओ पंच समिईओ, चरणस्स य पवत्तणे । गुत्ती नियत्तणेऽवुत्ता, असुभत्थेसु य सब्बसो॥ २६ ॥ 'एताः' अनन्तरोक्काः पञ्च समितयश्चरणं-चारित्रं सचेष्टेतियावत् तस्य प्रवर्तने पूर्वत्र चशब्दस्य भिन्नक्रमत्वादवधारणार्थत्वाच प्रवत्तेन एव, किमुक्तं भवति सचेष्टासु प्रवृत्तावेच समितयः, तथा 'गुत्ती'त्ति गुप्तयो निवर्त्तनेड-II प्युक्ताः 'अशुभार्थेभ्यः' अशोभनमनोयोगादिभ्यः, सूत्रे तु सुव्यत्ययेन पञ्चम्यर्थे सप्तमी, 'सघसो'त्ति सर्वेभ्योऽपि- ५१९॥ शब्दाचरणप्रवर्त्तने च, उपलक्षणं चैतत् शुभार्थेभ्योऽपि निवृत्तेः, वाकाययोनिर्व्यापारताया अपि गुप्तिरूपत्वात्, उक्तं हि गन्धहस्तिना-"सम्यगागमानुसारेणारक्तद्विष्टपरिणतिसहचरितमनोव्यापारः कायव्यापारी वाग्व्यापारश्च
दीप अनुक्रम [९५९-९६०]
wwwjandiarary.om
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~73
