________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:) अध्ययनं [३६], मूलं [--] / गाथा ||९२-१०५|| नियुक्ति : [५५६...], भाष्यं [१५...]
उत्तराध्य.]
जीवाजीव विभक्ति
प्रत
बृहद्वृत्तिः
सूत्रांक
॥६९२॥
[९२
-१०५]
इत्येवंप्रकारा येषामिदं साधारणशरीरलक्षणमस्ति, तद्यथा-"चक्कागं भजमाणस्स, गंठी चुण्णघणो भवे । पुढवीसरि- सेण भेएण, अणतजीवं वियाणाहि ॥१॥ गूढच्छिरागं पत्तं सच्छीर जंच होइ निच्छीरं । जंपि य पणट्ठसंधि, अणंतजी बियाणाहि ॥२॥" इत्यादि । पनका-उलिजीवाः, इह च तदुपलक्षिताः सामान्येन वनस्पतयो गृह्यन्ते, तथा चान्ये पठन्ति-'वणप्फईण आउं तु'त्ति, प्रत्येकशरीरापेक्षया चोत्कृष्टं दशवर्षसहस्त्रमानमायुरुक्तं, साधारणाना जघन्यत उत्कृष्टतश्चान्तर्मुहूर्त्तायुष्कमानं, उक्तं च-"निओयेस्स णं भंते ! केवइयं कालं ठिइपन्नत्ता ?, गोयमा! जह-| नेण अंतोमुहुर्त उकोसेणवि अंतोमुहुत्तं" कायस्थितिः पनकानाम् , इहापि सामान्येन वनस्पतिजीवानाम् , अत एवासौ सामान्येन वनस्पतिजीवान्निगोदान् वाऽपेक्ष्योत्कृष्टतोऽनन्तकालमुच्यते, विशेषापेक्षायां हि प्रत्येकवनस्पतीनां तथा निगोदानां बादराणां सूक्ष्माणां चासङ्ख्येयकालोऽवस्थितिः, यदुक्तम्-"पत्तेयसरीरवादरवणप्फईकाइयाणं भंते ! केवइयं कालं कायठिई पन्नत्ता ?, जहन्नेणं अंतोमुहुत्तं उक्कोसेण सत्तरि सागरोवमकोडाकोडीओ | १ समभागं भज्यमानस्य अन्थिशूर्णपनो भवेत् । पृथ्वीसदृशेन भेदेनानन्तकार्य विजानीहि ।। १।। गूढशिराक पत्रं सक्षीरं यच्च भवति निक्षीरम्। यदपि प्रणष्टसन्धिकं ॥२॥ २ निगोदस्य भदन्त ! कियत्कालं स्थितिः प्रज्ञप्ता ?, गौतम! जघन्येनान्तर्मुहूर्तमुत्कृष्टतोऽपि अन्तर्मुहूर्तम् | ३ प्रत्येकशरीरबादरवनस्पतिकायिकानां भवन्त ! कियन्तं कालं स्थितिः प्रज्ञता ? जघन्येनान्तर्मुहूर्जमुत्कर्षेण सप्ततिः सागरोपमकोटीकोट्यः ।
दीप अनुक्रम [१५५६-१५६९]
६९॥
JABERatinintamational
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~418~
