________________
आगम
(४३)
प्रत सूत्रांक
[ ७०
-७६]
दीप
अनुक्रम
[१५३४
- १५४०]
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) अध्ययनं [ ३६ ], मूलं [--] / गाथा ||७०-७६ || निर्युक्ति: [ ५५६...], भाष्यं [१५...]
जत्ती ॥ १॥ " साऽस्त्येपामित्यर्शआदराकृतिगणत्वादचि पर्याप्तास्तद्विपरीताश्चापर्याप्ताः, 'एवं' इत्यनेन पर्याप्तापर्यासभेदेन 'एते' सूक्ष्मा बादराश्थ, पठन्ति च- 'एगमेगे'त्ति एकेके द्विविधाः पुनः प्रत्येकमिति भावः । पुनरेषामेवोत्तरमेदानेवाह- 'वायरा जे'ति बादरा ये पुनः पर्याप्ता द्विविधास्ते व्याख्याताः कथम् १ इत्याह-'श्लक्ष्णा' इह चूर्णितलोटकल्पा मृदुः पृथिवी तदात्मका जीवा अप्युपचारतः श्रक्ष्णा एवमुत्तरत्रापि, 'खराः' कठिनाः 'च' समुथये 'बोद्धव्याः' अवगन्तव्याः, लक्ष्णाः सप्तविधाः 'तस्मिन्' इत्युक्तरूपभेदद्वये । यथा चामी सप्तविधास्तथाऽऽह - कृष्णा नीलाच 'रुधिराश्च' इति लोहिता रक्ता इतियावत् 'हारिद्राः' पीताः शुक्काः 'तथे 'ति समुचये 'पंड' ति पाण्डवः - आपाण्डुः - आईपण्युभ्रत्वभाज इतियावत् इत्थं वर्णभेदेन पडियत्वम्, इह च पाण्डुरग्रहणं कृष्णादिवर्णानामपि खस्थानभे| देन भेदाद्भेदान्तरसम्भवसूचकं, पनकः - अत्यन्तसूक्ष्मरजोरूपः स एव मृत्तिका पनकमृत्तिका, पनकस्य च नभसि विवर्त्तमानस्य लोके पृथिवीत्वेनारूढत्वात्पूर्व मे दस महे ऽपि भेदेनोपादानं, तत एव च मृत्तिकेति पृथ्वीपर्यायाभिधानमपि, अन्ये त्वाहु:-पनकमृत्तिका मरुषु पर्पटिकेति रूढा, यस्याश्चरणाभिघाते झगित्युज्जृम्भणं, खरपृथिवीभेददर्शनोपक्रममाह-'खराः' प्रक्रमाद्वादरपृथिवीजीवाः 'पटूत्रिंशद्विषाः' पत्रिंशद्भेदाः । तानेवाह - 'पृथिवी 'ति भामा सत्यभामावच्छुद्ध पृथिवी शर्करादिरूपा या न भवति, चशब्द उत्तरभेदापेक्षया समुच्चये, 'शर्करा' लघूपलस कलरूपा, 'वालुका च' प्रतीता, 'उपलः' गण्डशैलादिः, 'शिला च' दृषत् 'लोणूसे अयतंत्र तय सीसयरूप्प सुवण्णे यति लवणं
Education national
For Fasten
g
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः
~411~
