________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि”- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:) अध्ययनं [३६], मूलं [-1 / गाथा ||१५-४६|| नियुक्ति : [५५६...], भाष्यं [१५...]
प्रत सूत्रांक [१५-४६]
ACACACK
क्यादिवत् कटुकाश्च सुण्ठ्यादिवत् कपायाच अपककपित्थादिवत्तिक्तकटुकषायाः आम्लाः आम्लवेतसादिवत् मधुराः शर्करादिवत् ककेंशाः पाषाणादिवत् मृदवः हंसरूतादिवत् गुरवः हीरकादिवत् लघवः अतूलादिवत । शीताः मृणालादिवत् उष्णाः वयादिवत् स्निग्धाः घृतादिवत् रूक्षाः भूत्यादिवत्, उपसंहारमाह-'इती यमुना प्रकारेण स्पर्शपरिणताः 'एते' स्कन्धादयः पूरणगलनधर्माणः पुद्गलाः 'समुदाहृताः' सम्यक्प्रतिपादितास्तीर्थकृदादिभिः । संतिष्ठन्त एभिः स्कन्धादय इति संस्थानानि तद्रूपेण परिणताः परिमण्डलादयः प्राग्ययावर्णितखरूपा
एव ७ । सम्प्रत्येषामेव परस्परसंवेधमाह-वर्णतः 'या' स्कन्धादिर्भवेत्कृष्णः 'भइए'त्ति भाज्यः 'से उति स पुनः है'गन्धतः' गन्धमाश्रित्य सुरभिगन्धी दुर्गन्धो वा स्यात् न तु नियतगन्ध एवेति भावः, एवं रसतः स्पर्शतश्चैव
भाज्यः संस्थानतोऽपि च, अन्यतररसादियोग्य एवासौ भवेदिति हृदयम्, अत्र च गन्धौ द्वौ रसाः पञ्च स्पर्शा अष्टौ संस्थानानि पञ्च, एते च मीलिता विंशतिरित्येक एव कृष्णवर्ण एतावतो भङ्गान् लभते २०, एवं नीलोऽपि २०, लोहितोऽपि २०, पीतक इति-हारिद्रः सोऽपि २०, 'सुकिलत्ति शुक्लोऽप्येतावत एव भन्नान् लभत इति २०, एवं पञ्चभिरपि वर्णैर्लब्धं शतम् १०० । गन्धतो यः स्कन्धादिर्भवेत् 'सुम्भित्ति सुरमिर्भाज्यः स तु वर्णतो|ऽन्यतरकृष्णादिवर्णवान् स्वादितिभावः, एवं रसतः स्पर्शतश्चैव भाज्यः संस्थानतोऽपि च, इह च रसादयोऽष्टादश ते च पञ्चभिर्वर्गौलितैनयोविंशतिर्भवन्ति २३, एवं च दुर्गन्धविषया अध्येतावन्त एवं २३, ततश्च गन्धद्वयन
दीप अनुक्रम [१४७९-१५१०]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~387
