________________
आगम (४३)
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि"- मूलसूत्र-४ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्तिः) अध्ययनं [३२], मूलं [-] / गाथा ||२२-९९|| नियुक्ति : [५२६...]
बृहद्वृत्तिः
प्रत सूत्रांक [२२
-९९]
उत्तराध्य.
प्राग्यल्युटि ग्रहणं-ग्राह्यं तद्वदन्ति, अनेन रूपचक्षुपोगाणग्राहकभार उक्तः, तथा च न ग्राहकं विना प्रायत्यं नापि प्रमादस्थाग्रायं विना ग्राहकत्वमित्यनयोः परस्परमुपकार्योपकारकभाव उक्तो भवति, एतेन त्वनयो रागद्वेषजनने सहका
ना०३२ रिभावः ख्याप्यते, तथा च यथा रूपं रागद्वेषकारणं तथा चक्षुरपि, अत एवाह-रागस्य हेतुं-कारणं प्रक्रमाचक्षुः । ॥३०॥ सह मनोजेन ग्राह्येण रूपेण वर्तते इति समनोज, मनोज्ञरूपविषयभित्युक्तं भवति, 'आहुः' अवते, यत्र तु 'हेउं तम-16
द्रगुण्ण मिति पाठस्तत्र 'तंति तथक्षुमनोज मनोज्ञरूपविषयत्वेन ततो दोषो-द्वेषः, उक्तं हि-"ईया रोपो द्वेषः"
इत्यादि, तस्य हेतुममनोज्ञम्-अमनोज्ञरूपं, पाठान्तरतश्च हेतुं तदमनोज्ञमाहुः, उभयप्रक्रमेऽपि चक्षुप एव विशे-14 प्यत्वेनोपदर्शन, रूपस्य पूर्वसूत्रेणैव, एवं च रूपचक्षुषोः सहितयोरेव रागद्वेषजनकत्वाद्युक्तमुक्तं तावुद्ध कामो रूपे ४. चक्षुनै प्रवर्तयेत्, यदा तु पाश्चात्यपादत्रयं पूर्ववत्पठ्यते तदा पूर्वसूत्रे चक्षुपो रूपं ग्रहणं-प्राह्यमिति व्याख्येयं, ततश्चेहै हापि ग्राह्यग्राहकभाव उक्तः, तत्र चोक्त एवाभिप्रायः, तथा यदि चक्षु रागद्वेषकारणं न कश्चिद्वीतरागः पादत आह
समवेत्यादि, शेष सुगमम् । आह-अस्त्वयं रागद्वेषोद्धरणोपायः, एतदनद्धरणे च को दोषः? येन तदुद्धरणार्थमि-12 स्थमुपदिश्यत इत्याह-रूपेषु यो 'गृद्धि' गाय रागमित्यर्थः, उक्तं हि वाचकैः-"इच्छा मूर्छा कामः स्नेहो गाये ममत्वमभिनन्दः। अभिलाष इत्यनेकानि रागपर्यायवचनानि ॥१॥” उपैति' गच्छति तीब्राम्' उत्कटां गृद्धेविशेषणं,
॥३०॥ स किमित्याह-अकाले भवम् आकालिक यथास्थित्यायुरुपरमादागेव प्राप्नोति स 'विनाशं' घात, पाठान्तरतः
RECER+RA+
दीप अनुक्रम [१२६८-१३४५]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र[४३), मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्ति:
~294
