________________
आगम
(४३)
प्रत
सूत्रांक
[१४
-२४]
दीप
अनुक्रम
[१२०२
-१२१२]
उत्तराध्य.
बृहद्वृत्तिः
॥ ६०४॥
[भाग-३७] “उत्तराध्ययनानि ” - मूलसूत्र - ४ ( मूलं+निर्युक्तिः+वृत्तिः) मूलं [--] / गाथा ||१४-२४|| निर्युक्ति: [५१३...]
अध्ययनं [३०],
कालश्चेति क्षेत्रकालं तेन भावेन च पर्यायैवोपाधिभूतैः सर्वत्र हेतौ तृतीया ॥ तत्र द्रव्यत आह-यो यस्य 'तुः ' पूरणे आहारो-भोजनं ततः - खाहारादवमम् - ऊनं 'तुः' प्राग्वद् यः कुर्याद् भुञ्जान इति शेषः, अयमत्र भावार्थ:-- पुरुषस्य हि द्वात्रिंशत्कवलमान आहारः स्त्रियश्चाष्टाविंशतिकवलमानः, यत उक्तं-" बत्तीस किरकवला आहारो कुच्छिपूरओ भणिओ । पुरिसस्स महिलियाए अट्ठावीसं भवे कवला ॥ १ ॥ कवलाण य परिमाणं कुकुडिअंडगपमाणमेत्तं तु । जो वा अविगियवयणो वयणंमि हिज्ज वीसत्यो ॥ २ ॥ ततश्चैतन्मानादूनं यो भुङ्क्ते यत्तदोर्नित्यमभिसम्बन्धात्तस्य 'एवम्' अमुना प्रकारेण 'द्रव्येण' उपाधिभूतेन भवेदिति सण्टङ्कः, अवमौदार्यमिति प्रक्रमः, एतच जघन्येनैकसिथु-यत्रैकमेव सिक्थु भुज्यते तदादि, आदिशब्दात्सिक्थुइयादारभ्य यावदेककवलभोजनम्, एवं चाअल्पाहाराख्यमवमौदार्यमाश्रित्योच्यते, यत उपार्द्धादिषु तेषु कवलनवकादिमानमेवैतत्, तथा च सम्प्रदायः - "अप्पाहारोमोयरिया एककवलाहारोमोयरिया (जहण्णा अटुकवला० ) उकोसा सेसा अजहण्णुकोसा, अवहाहारोमोयरिया जहन्निया नवकपला उक्कोसेणं बारस सेसा अजहन्नमणुकोसा" इत्यादि, एतद्भेदाभिधायिनी चेयं गाथा - "अप्पाहार १ अवहे २ दुभाग ३ पत्ता ४ सहेब किंचूणा ५ । अट्ट १ दुवालस २ सोलस ३ चउवीस ४ तहेकतीसा य १ द्वात्रिंशत्किल कवला आहारः कुक्षिपुरको भणितः । पुरुषस्य महेलाया अष्टाविंशतिर्भवेयुः कवलाः ॥ १ ॥ कवलानां च परिमाणं कुकुट्यण्डकप्रमाणमात्रमेव । यं वाऽविकृतवदनो वदने क्षिपेद्विश्वस्तः ॥ २ ॥
Education intemational
Forsy
तपोमार्ग •
गत्य० ३०
~ 242~
||६०४॥
g
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित.. आगमसूत्र [ ४३] मूलसूत्र[४] उत्तराध्ययनानि मूलं एवं शान्तिसूरिविरचिता वृत्तिः