________________
आगम (४०)
[भाग-३०] "आवश्यक"- मूलसूत्र-१/३ (मूलं+नियुक्ति:+वृत्ति:)
अध्ययन [४], मूलं [सू.] / [गाथा-], नियुक्ति: [१२७१...] भाष्यं [२०४...],
शापय हारिभद्रीया
प्रत
सूत्रांक
॥६०२॥
CASSETTE
निर्वाणपुरं' सिद्धिपत्तनं परिनिर्वाणपुरं वेति पाठान्तरं 'शीघ्रम्' आश स्वल्पेन कालेनेत्यर्थः, 'अविघ्नेन' अन्तरायमन्तरेणातिकमा
" णाध्यान दा'मामुवन्ति' आसादयन्ति, तथा विचिन्तयेदिति वर्तत इत्यर्य गाथार्थः ॥ १०॥
शतकम् तय व तिरषणविणिमोगमय मेगतिवं निराबाई । सामाविषं निरुवमं जद सोपवं अक्षय मुति ॥1॥ व्याख्या-'तत्र च' परिनिर्वाणपुरे त्रिरत्नविनियोगात्मक'मिति त्रीणि रत्नानि-ज्ञानादीनि विनियोगश्चैपां क्रियाकरणं, ततः प्रसूतेस्तदात्मकमुच्यते, तथा 'एकान्तिकम्' इत्येकान्तभावि 'निराबाधम्' इत्याबाधारहितं, 'स्वाभाविक' न कृत्रिम 'निरुपमम्' उपमातीतमिति, उक्तं च-नवि अस्थि माणुसाणं तं सोक्ख'मित्यादि 'यथा' येन प्रकारेण 'सौख्यं प्रतीतम् | 'अक्षयम्' अपर्यवसानम् 'उपयान्ति' सामीप्येन प्राप्नुवन्ति, क्रिया प्राग्वदिति गाथार्थः ॥११॥
किंबहुणा ? सर्व चित्र जीवाइपपत्थविरघरोवेयं । सधनयसमूहमय सापुमा समयसभा ॥१७॥ व्याख्या-किंबहुना भाषितेन', 'सर्वमेव' निरवशेषमेव 'जीवादिपदार्थविस्तरोपेतं' जीवाजीवानववन्धसंवर निर्जरामोक्षाण्यपदार्थप्रपञ्चसमन्वितं समयसद्भावमिति योगः, किंविशिष्टं ?-'सर्वनयसमूहात्मक' द्रव्यास्तिकादिनयसवातमयमित्यर्थः, 'ध्यायेत् विचिन्तयेदिति भावना, 'समयसद्भाव' सिद्धान्तार्थमिति हृदयम् , अयं गाथार्थः ॥ १२॥ गतं ध्यातव्यद्वारं, साम्प्रतं येऽस्य ध्यातारस्तान् प्रतिपादयन्नाह
॥६०२॥ सप्पमायरहिया मुणो खीणोवसंतमोहा य । शायारो माणधणा धम्मज्ञाणस निदिहा ॥१॥ वास्ति मनुष्याणां तत्सौण्य.
दीप
अनुक्रम
[२१..]
पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र-[४०] मूलसूत्र-[१] आवश्यक मूलं एवं हरिभद्रसूरि-रचिता वृत्ति:
~341