________________
आगम
(४०)
प्रत
सूत्रांक
||..||
दीप अनुक्रम
[s..]
[भाग-३०] “आवश्यक”- मूलसूत्र - १ / ३ ( मूलं + निर्युक्तिः+वृत्तिः) अध्ययन [३], मूलं [-] / [गाथा- ७...], निर्युक्ति: [११०६], भाष्यं [२०३...]
आवश्यक है नोक्तः १, येन येषां न कर्तव्यं मात्रादीनां तेऽप्युक्ता इति उच्यते, सर्वपार्षदं हीदं शास्त्रं, त्रिविधाश्च विनेया भवन्ति केचि हारिभ- दुद्घटितज्ञाः केचिन्मध्यमबुद्धयः केचित्प्रपश्चितज्ञा इति, तत्र मा भूत्यपश्चितज्ञानां मतिः-उक्तलक्षणस्य श्रमणस्य कर्तव्यं ४ मात्रादीनां तु न विधिर्न प्रतिषेध इत्यतस्तेऽप्युक्ता इति, यद्येवं किमिति येषां न कर्तव्यं त एवादा उक्ता इति ?, अत्रोच्यते, ॥५१६॥ * हिताप्रवृत्तेरहितप्रवृत्तिर्गुरु संसारकारणमिति दर्शनार्थमित्यलं प्रसङ्गेन, प्रकृतं प्रस्तुमः - श्रमणं वन्देत मेधावी संयतमित्युक्तं, तत्रेत्थम्भूतमेव वन्देत, न तु पार्श्वस्थादीन् तथा चाह
द्रीया
पंच किकम्मं मालामरुएण होह दिहंतो । वेरुलियनागदंसणणीयावासे य जे दोसा ॥ ११०७ ॥
व्याख्या--'पञ्चानां' पार्श्वस्थावसन्नकुशी उसंसकयथाच्छन्दानां 'कृतिकर्म' वन्दनकर्म न कर्तव्यमिति वाक्य शेषः, अयं च वाक्यशेषः 'श्रमणं वन्देत मेधावी संयत' मित्यादि ग्रन्थादवगम्यते, पार्श्वस्थादीनां यथोक श्रमणगुणविकलत्वात्, यथा संयतानामपि ये पार्श्वस्थादिभिः सार्द्ध संसर्गे कुर्वन्ति तेषामपि कृतिकर्म न कर्तव्यं, आह-कुतोऽयमर्थोऽवगम्यते ?, उच्यते, मालामरुकाभ्यां भवति दृष्टान्त इति वचनात्, वक्ष्यते च- 'अइडाणे पडिया' इत्यादि, तथा 'कणकुले' इत्यादि 'वेरुलिय'त्ति संसर्गजदोषनिराकरणाय वैडूर्यदृष्टान्तो भविष्यति, वक्ष्यति च- 'सुचिरंपि अच्छमाणो वेरुलिओ' इत्यादि, तत्प्रत्यवस्थानं च 'अॅबरस य निवस्स येत्यादिना सप्रपञ्चं वक्ष्यते, 'णाण'ति दर्शनचारित्रासेवनसामर्थ्यविकला ज्ञानन
१ अशुचिस्याने पतिता २ श्वपाककुले ३ सुचिरमपि तिष्ठत् वैदूर्य ४ आग्रस्य च निम्बस च
३ वन्दनाध्ययने
~ 169~
वन्द्यावन्द्यविचारः
॥५१६॥
पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र -[४०] मूलसूत्र -[०१] आवश्यक मूलं एवं हरिभद्रसूरि-रचिता वृत्तिः
