________________
आगम
(१५)
प्रत
सूत्रांक
[२९७]
दीप
अनुक्रम
[५४४]
पदं [२३], -------------- • उद्देशकः [२], ------------- दारं [-], [---- पूज्य आगमोद्धारकश्री संशोधितः मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र [१५],उपांगसूत्र-[४] "प्रज्ञापना" मूलं एवं मलयगिरि-प्रणीता वृत्तिः
- मूलं [२९७]
प्रज्ञापना
याः मल
यoवृत्तौ.
॥ ४८९ ॥
“प्रज्ञापना” – उपांगसूत्र - ४ ( मूलं + वृत्ति:)
-
मशरीरिणश्च निरुपक्रमायुष एव, शेषास्तु सोपक्रमा अपि निरुपक्रमा अपि, उक्तं च - "देवों नेरइया वा असंखवासाउया य तिरिमणुया । उत्तमपुरिसा य तहा चरमसरीरा य निरुवकमा ॥ १॥ सेसा संसारत्था भइया सोवकमा व इयरे वा । सोवकमनिरुवकमभेओ भणिओ समासेणं ॥ २ ॥” [देवा नैरयिका वा असंख्यवर्षायुष्काश्च नरतिर्यञ्चः । उत्तमपुरुषाश्च तथा चरमशरीराश्च निरुपक्रमाः ॥ १ ॥ शेषाः संसारस्था भक्ताः सोपक्रमा वेतरे वा । सोपक्रमनिरुपक्रमभेदो भणितः समासेन ॥ २ ॥] तत्र देवा नैरयिका असङ्ख्येय वर्षायुपस्तिर्यग्मनुष्याश्च षण्मासावशेषायुषः पारभविकायुर्वन्धका एव, ये पुनस्तिर्यग्मनुष्याः संख्ये वर्षायुषोऽपि निरुपक्रमायुषस्ते नियमात्रिभागावशेषायुषः परभवायुर्वन्ति, ये तु सो पक्रमायुपस्ते स्यात्रिभागावशेषायुषस्त्रि भाग त्रिभागावशेषायुषो यावदसङ्क्षेप्याद्धाप्रविष्टा इति, तत आह- 'जे णं जीवे' इत्यादि, यो णमिति वाक्यालङ्कारे जीवोऽसद्धक्षेप्याद्धाप्रविष्टः त्रिभागादिना प्रकारेण या सङ्केतुं न शक्यते सा असङ्क्षेप्या सा चासौ अद्धा च असङ्क्षेप्याद्धा तां प्रविष्टः असङ्क्षेप्याद्धाप्रविष्टः, जत आह- 'से' तस्यासोप्याद्धाप्रविष्टस्य जीवस्यायुः सर्वनिरुद्धं उपक्रमहेतुभिरतिसङ्घितीकृतं, आयुर्वन्धनिवर्त्तनमात्र एव कालः तस्यास्ति न परतो जीवनकाल इति भावः, एतदेव स्पष्टतरमाह - 'सेसे सक्षमहंतीए आउयबंधद्धाए' इह सर्वमहती | आयुर्बन्धाद्धा अष्टाकर्षप्रमाणा तस्याः शेषः- एकाकर्षप्रमाणा तावन्मात्रं सर्वनिरुद्धं तस्यायुर्वर्त्तते इति भावः, ततो-सयाद्धाप्रविष्टः स इत्थंभूतः तस्या - आयुर्वन्धाद्धायाश्वरम कालसमये – चरमकालावसरे एकाकर्षप्रमाणे, इह
Educatin internation
For Park Use Only
~ 85~
२३ कर्मप्रकृतिपदं
॥४८९ ॥
