________________
आगम (०५)
[भाग-११]"भगवती"-अंगसूत्र-५ (मूलं+वृत्ति:)
शतक [२५], वर्ग [-], अंतर्-शतक [-], उद्देशक [४], मूलं [७४१] पूज्य आगमोद्धारकरी संशोधित: मुनि दीपरत्नसागरेण संकलित..आगमसूत्र- [०५], अंगसूत्र- [०५] "भगवती मूलं एवं अभयदेवसूरि-रचिता वृत्ति:
प्रत
सूत्रांक
[७४१]
व्याख्या-क्खा
क्खडा पोग्गला दबट्टयाए संखेनगुणकक्खडा पोग्गला दवड्याए संखेजगुणा असंखेजगुणकक्खडा पोग्गला ||२५ शतके प्रज्ञप्तिः दवट्टयाए असंखेनगुणा अर्णतगुणकक्वडा दबयाए अणंतगुणा, पएसट्टयाए एवं चेव नवरं संखेजगुणकक्खडा | उद्देशः४ अभयदेवी- पोग्गला पएसट्टयाए असं० सेसं तं चेव, दबट्टपएसट्टयाए सबत्योवा एगगुणकक्खडा पोग्गला दबट्ठपएसट्टयाए
द्रव्याद्यर्थयावृत्तिः२ संखेजगुणकक्खडा पोग्गला दबट्टयाए संखेजगु० ते चेव पएसट्टयाए संखेजगुणा असंखेजगुणकक्खडा दबट्टयाए| तयाऽल्प८८011
असंखेजगुणा ते चेव पएसट्टयाए असंखेज्जगुणा अणंतगुणकक्खडा दवट्टयाए अणंतगुणा ते चेव पएसट्टयाए बहुत्वं सू अणंतगुणा एवं मउयगरुयलयाणवि अप्पाबहुयं, सीयउसिणनिडलुक्खाणं जहा वन्नाणं तहेव ॥ (सूत्रं ७४१)
७४१ 'एएसि णमित्यादि, 'परमाणुपोग्गला अपएसट्टयाए'त्ति इह प्रदेशार्थताऽधिकारेऽपि यदप्रदेशार्थतयेत्युक्तं तत्परमाणूनामप्रदेशत्वात् , 'परमाणुपोग्गला दवट्ठअपएसट्टयाए'त्ति परमाणवो द्रव्यविवक्षायां द्रव्यरूपाः अर्थाः प्रदेशवि४ वक्षायां चाविद्यमानप्रदेशार्थी इतिकृत्वा द्रव्यार्थाप्रदेशार्थास्ते उच्यन्ते तद्भावस्तत्ता तया, 'सबथोवा एगपएसोगाढा पोग्गला दबट्टयाए'त्ति इह क्षेत्राधिकारारक्षेत्रस्यैव प्राधान्यात्परमाणुव्यणुकाद्यनन्ताणुकस्कन्धा अपि विशिष्टैकक्षेत्रप्रदेशावगाढा आधाराधेययोरभेदोपचारादेकत्वेन ब्यपदिश्यन्ते ततश्च 'सबत्थोवा एगपएसोगाढा पोग्गला दवट्ठयाए'त्ति, लोकाका| शप्रदेशपरिमाणा एवेत्यर्थः, तथाहि-न स कश्चिदेवभूत आकाशप्रदेशोऽस्ति य एकप्रदेशावगाहपरिणामपरिणतानां परमाण्वा | ॥८८०॥ दीनामवकाशदानपरिणामेन न परिणत इति, तथा 'संखेजपएसोगाढा पोग्गला दबट्टयाए संखेजगुण त्ति अत्रापि. क्षेत्रस्यैव प्राधान्यात्तथाविधस्कन्धाधारक्षेत्रप्रदेशापेक्षयैव भावना कार्या, नवरमसंमोहेन सुखप्रतिपत्त्यर्थमुदाहरणं दश्यते
दीप अनुक्रम [८८८]
स्व
~176~