________________
આપણને લાગે છે કે પ્રભુએ દીક્ષા લીધા બાદ ૪૦૦ દિવસ સુધી જે ઉપવાસો કર્યા, એ વર્ષીતપ. We are right. પણ આપણી ભૂલ ત્યાં થાય છે, કે આપણે પ્રભુના તપની આટલી ટૂંકી વ્યાખ્યા - આટલું ટૂંકું સ્વરૂપ-આટલી ટૂંકી ગરિમા કરીને ઈતિશ્રી કરી દઈએ છીએ.
પ્રભુએ આટલું કર્યું. આપણે એકાંતરા ઉપવાસ દ્વારા આટલું કરીએ. બસ, વાત Finish, we won the war. જ્ઞાનીઓ કદાચ કહેશે, “વત્સ ! હજી તો તારા યુદ્ધનો આરંભ સુદ્ધા થયો નથી.” જ્યાં સુધી આપણે સાધનાને ખરા અર્થમાં સમજશું નહીં, ત્યાં સુધી આપણે સાધના કરી શકીએ એવી કોઈ જ શક્યતા નથી.
પ્રભુનો તપ હકીકતમાં તેર ભવ પહેલા શરૂ થયો હતો. એ હતો ધન સાર્થવાહનો ભવ. કલિકાલસર્વજ્ઞ હેમચન્દ્રાચાર્ય ત્રિષષ્ટિશલાકાપુરુષચરિત્રમાં આ ‘તપનું વર્ણન કરે છે -
तस्मिन्नौदार्यगाम्भीर्यधैर्यप्रभृतयो गुणाः । શાસનું વીનાચમોનિ પ્રમવાય યશસ્તરોઃ ૨-૨-રૂર
ઔદાર્ય વર્ષીતપ
પ્રભુનો પહેલો તપ હતો ઔદાર્ય... ઉદારતા. ક્ષિતિપ્રતિષ્ઠિત નગરથી વસંતપુર નગર તરફ ધન સાર્થવાહે પ્રયાણ કરવાનું હતું. પોતાના માટે બધી જ વ્યવસ્થા તૈયાર હતી. પોતાની રીતે નીકળીને પોતાની રીતે તે ત્યાં પહોંચી શકત. પણ “ઔદાર્ય’ અને ‘પોતાની રીત’ આ બંને એક સાથે રહી શક્તા નથી. In other Words – ઉદાર આત્માને પોતાની રીત’ બિસ્કુલ આવડતી જ નથી.
ધન સાર્થવાહ આખા નગરમાં ઢોલ નાદ સાથે જાહેરાત કરાવે છે. “ધન સાર્થવાહ વસંતપુર નગરમાં જવાના છે, જેમને પણ ત્યાં જવાની ઈચ્છા
_વર્ષીતપની રહસ્યયાત્રા