________________
તૃષા વગેરે પરીષતોને સહન કરે છે. ક્રોધ-માન-માયા-લોભ આ મોહ રાજાની ચતુરંગી સેનાને ક્ષમા-મૃદુતા-સરળતા-સંતોષ આ શસ્ત્રો વડે તેઓ જીતી લે છે. અંતે દ્રવ્ય અને ભાવ સંલેખના કરે છે, અનશન કરે છે અને સમાધિપૂર્વક કાળ કરીને બારમા દેવલોકમાં ઈન્દ્રના સામાનિક દેવો બને છે.
શ્રમણોપાસનાને કેન્દ્રમાં રાખીને જીવતા શ્રાવક સ્વયં શ્રમણ બની જાય એમાં કોઈ જ આશ્ચર્ય નથી. અને આના વિના શ્રાવકજીવનનું સાર્થક્ય પણ નથી. બીજી બધી જ આરાધના ધરાવતો શ્રાવક જો “શ્રમણોપાસનાથી વંચિત છે તો હકીકતમાં એ શ્રાવક “વંચિત જ છે. કેટલાક શ્રાવકોની ફરિયાદ હોય છે કે “શ્રમણોપાસના નથી કરવી એવું તો નથી પણ તેમનું આચારશૈથિલ્ય અમારા ભાવને પાડી દે છે.”
| Well, તો આનો અર્થ તો એટલો જ નીકળે છે, કે શિથિલની ઉપાસના કરવી અમને નથી ફાવતી. પણ આટલા કારણથી ઉપાશ્રયમાં જ ન જવું ને કોઈ પણ શ્રમણના સંપર્કમાં જ ન આવવું એ કેટલું ઉચિત ? શું બધાં શ્રમણો શિથિલ છે ? આજના કાળે પણ વિશિષ્ટ જ્ઞાની, સંયમી, આચારચુસ્ત અને અનેક ગુણોના સ્વામી એવા શ્રમણો છે જ.
શ્રમણને ઉપાસકની જરૂર નથી. શ્રાવકને શ્રમણોપાસનાની જરૂર છે. જેને જેની જરૂર હોય એને એની શોધ કરવી પડે. દરેક કાળે દરેક પ્રકારના સાધુ હોય છે. સાચા શ્રાવક સાચા સાધુનું સાન્નિધ્ય પામવામાં, તેમની ઉપાસના કરવામાં અને તેમના માર્ગદર્શન અનુસાર આરાધના કરવામાં કદી પ્રમાદ કરતા નથી.
પૂ.હરિભદ્રસૂરિ મહારાજા યોગશતકમાં કહે છે – વેયાવચ્ચે નિયમો
શ્રાવકને કદાચ બીજા કોઈ વ્રત-નિયમ ન હોય એ હજી કદાચ બની શકે પણ એક નિયમ તો એને અવશ્ય હોય હોય ને હોય જ. એ નિયમ છે શ્રમણ વૈયાવચ્ચનો. જેને આટલો પણ નિયમ નથી એ હકીકતમાં શ્રાવક જ નથી. એ જેન જ નથી. એની ભૂમિકા મિથ્યાત્વની છે. વર્ષીતપ માટે બધી જ રીતે ઘસાઈ જવા તૈયાર એવા આપણે શ્રમણોપાસનાના ક્ષેત્રે ક્યાં ? શ્રમણોપાસના વર્ષીતપ.
_ ૧૮
