________________
એના મૂળ પર હોય છે. દાવાનળમાં વૃક્ષો બળી જાય, તો પણ તેમના મૂળ સલામત હોવાથી તેઓ ફરી ઉગી નીકળે છે.
દયા એ એક વૃક્ષ છે, જેનું મૂળ છે આગમ. પમ નાળ તો યા પહેલા જ્ઞાન અને પછી દયા. આગમ વિના દયાનું પાલન અશક્ય છે. દુનિયાનું એવું કોઈ સુખ નથી, જે ‘દયા' થી ન મળે. બધાં જ સુખો દયા-વૃક્ષના ફળો છે. ‘દયા’ જ સુખોનું ઉદ્ગમસ્થાન છે, પણ દયાનું ઉદ્ગમસ્થાન છે આગમ. માટે આગમ વિના સુખી થવું, એ મુશ્કેલ જ નહીં, તાત્ત્વિક દૃષ્ટિએ અશક્ય પણ છે.
(૨૧) સન્નનયેન્દ્રધનુ: -
ઈન્દ્રધનુષમાં જેમ સાત રંગો હોય છે, તેમ આગમમાં સાત નયો હોય છે. ‘નય’ એ આગમનો એક અનોખો ઉપહાર છે, જેણે દાર્શનિક જગતને એક પરાકાષ્ઠાની દૃષ્ટિ આપી છે. ‘નય’ ના વિષે હજારો શ્લોકો પ્રમાણ સાહિત્ય આજે પણ વિદ્યમાન છે. ને દેશ-વિદેશમાં તે સાહિત્યનું અધ્યયન પણ થઈ રહ્યું છે.
સાત નયના નામ આ પ્રમાણે છે (૧) નૈગમ (૨) સંગ્રહ (૩) વ્યવહાર (૪) ઋજુસૂત્ર (૫) શબ્દ (૬) સમભિરૂઢ (૭) એવંભૂત. આ સાત નયોના રંગોથી આગમનું ઈન્દ્રધનુષ અદ્ભુત આભાથી શોભી રહ્યું છે. (૨૨) નિર્વાણમાર્નવયાનમ્
—
કોઈ પણ રસ્તો કાપવામાં કેટલો સમય લાગશે, તેનો આધાર ગતિ પર છે. ગતિ જેટલી તીવ્ર હશે, તેટલો તે રસ્તો જલ્દી કપાશે, ગતિ જેટલી મંદ હશે, એટલો તે રસ્તો ધીમે કપાશે.
કાપવાનો છે મોક્ષમાર્ગ. પહેલા ગુણસ્થાનકથી ચૌદમા ગુણસ્થાનક સુધીની આ યાત્રા છે. આ માર્ગને શીઘ્ર ગતિથી પસાર કરવા માટેનું વાહન છે આગમ. વિશ્વના શીવ્રતમ વાયુયાનોને પણ શરમાવે તેવી અજબ ગતિ
આગમ-અસ્મિતા
૧૩
