Page Text
________________
મા સામ્રાજ્યની
૧૬
ઈંદ્રા
આમાં (નં. ૬)વાળા કોઇનુ' પરાક્રમ કે જીવન જ પૂરૂં જણાયુ નથી અને સ` અંધકારમય જ છે ત્યાં કાઈ વિચારણા કરવી તે ધૂમાડામાં બાચકા ભરવા જેવું જ લેખાશે. એટલે તેને ત્યાગ કરવા રહે છે. ( તા. ૫ ) વાળા બંનેની ઉત્પત્તિ કાંઈક દૈવી સ’જોગમાં ૪૮ થઇ હોય એમ તા જરૂર દેખાય છે જ. પણ તે અને ( જો જુદી જુદી જ વ્યક્તિ હાય તા ) એક જ સમયે રાજકર્માંચારીપણે વતા દેખાયા છે. એટલે એકની પછી ખીજો ગાદીએ આવ્યા હોય તેમ તે ન જ ગણી શકાય. અને જે તે અન્ને એક જ વ્યક્તિ હોય તા તો ઈંદ્રપાક્ષિત અને પાલિત એમ છે જણનું યુગલ જ બનતું નથી; એટલે ત્યાં પણ તે કલ્પના તૂટી જાય છે. આવી રીતે ન. ૫ નુ યુગલ પણ આપણી વિચારણામાંથી ઇંાડી દેવું પડશે. ( નં. ૪) નું યુગલ લઇએ તેા લિતના નામને સાક કરે તેવું એમાંથી એકેનુ જીવનચરિત્ર હોય તે વિશે આપણે તે હજુ સુધી અજ્ઞાત જ છીએ. અને જ્યારે આપણે જ અજ્ઞાન સેવીએ છીએ ત્યારે તેવા કાચા પાયા ઉપર કાઈ પણ જાતના અનુમાનાનુ ઘડતર લએ તેા કેવળ હાંસીપાત્ર જ હરીએ; માટે તે યુગલના પણ ત્યાગ કરવા જ ઉચિત થઇ પડશે. ( નં. ૧ ) નું યુગલ લઇએ છીએ તેા, સંપ્રતિના જન્મ કાંઈક આશ્ચર્યકારક સચાગમાં થા લેખાય ખરા, પણ દશરથ ાતે તા સંપ્રતિ કરતાં ઉમરમાં મેટા જ હતા એટલે હજી જે ગણાય તેા દશરથના આશ્રિત સંપ્રતિ (મેટા ભાના આશ્રિત નાના ભાઈ હજી થઈ શકે પણ નાના ભાઈને આશ્રિત મેાટા તાર હાઈ જ ન શકે ) ગણાય; પણ સ’પ્રતિને આશ્રિત દશરથ તેા ન જ હાઈ શકે. વળી અને જણા
(૪૮) જીએ, પુ, ૨ ના અંતે જેટલાં પિિરાષ્ટ
[ ૧૪મ
સમકાલીનપણે રાજગાદીએ બેઠા છે તેમજ પૃથક્ પૃથક્ મુલક ઉપર રાજ્યાધિકાર ભાગવ્યા છે. એટલે તે યુગલ પણ આપણી વિચારણાના ક્ષેત્રની બહાર જ નીકળી જાય છે. આ પ્રમાણે છ યુગલમાંથી નં. ૬, ૫, ૪ અને ૧ નાં યુગલા બાદ થઈ ગયા, એટલે હવે માત્ર ન. ૨ અને ન. ૩ તપાસવાં રહ્યાં.
નં. ૭ માં સમ્રાટ સુભાગસેન અને ગૃહસ્પતિમિત્રનું યુગલ છે અને નં. ૨ માં સમ્રાટ પ્રિયદર્શિન અને સૂબા શાલિશુકનું યુગલ છે, હવે નં. ૩ વિશે વિચાર કરીએ. રાન્ત સુભાગસેનના જન્મ કેવા સંચાગમાં થયા હતા તે ભલે આપણે જાણતા નથી. પણ પોતે જન્મની ગણનાથી યુવરાજ ન હોવા છતાં, રાજપદે બિરાજીત થવા પામ્યા છે એટલે તેને કાંઇક ભાગ્યરેષાંકિત તા કહી શકાય ખરા. જેથી આપણે તેને કદાચ ઈંદ્રપાલિતનુ બિરૂદ આપવા લલચાઇએ તેા હજુ કાંઇક અંશે બંધબેસતું કહી શકાય. બાકી અહસ્પતિમિત્ર તે સુભાગસેનને બધુ અથવા તે સહેાદર હતા કે કેમ તે ખરી રીતે તે જણાયું નથી જ. માત્ર તેનું નામ કેટલાક ગ્રંથકારાએ ગણાવ્યું છે એટલે આપણે પણ આગળ ધરવું પડયુ છે. પણ જો તે પ્રમાણે સગપણની ગાંઠ જેવું એની વચ્ચે હાય તા આપણા વિષયુને અંગે વિશેષ તાવણીમાંથી-પરીક્ષામાંથી તેઓનુ જોડકુ' પસાર થઇ શકે છે કે કેમ તે તપાસવું જ રહે છે. જેવી કસોટીની પરીક્ષાને આરંભ કરીએ છીએ કે સુભાગસેન જ ઈંદ્રપાલિત શકતા નથી, કારણ કે જે વ્યક્તિ ઇંદ્રપાલિત હાય એટલે કે જેની રક્ષા ઈંદ્ર જેવા મહદ્ધિક દેવદેવાને દેવ-કરતા હાય તેને તે આ સસારમાં
પ્રથમ તા રાજા
તરીકે પાસ થઇ
૩ માં લાતું વૃત્તાંત.
| SR No. | 032485 |
| Book Title | Prachin Bharat Varsh Part 03 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Tribhuvandas Laherchand Shah |
| Publisher | Shashikant and Co |
| Publication Year | 1937 |
| Total Pages | 512 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Book_Gujarati |
| File Size | 14 MB |