________________
૫૦
પૂજ્ય શ્રી ચિદાનંદજી મહારાજશ્રી કૃત
ગાથાર્થ : સંસારમાં રહેનારો આ જીવ હંમેશાં ઉપર કહેલી વર્ગણાઓને પોતાના ઉપભોગ માટે ગ્રહણ કરે છે. જ્યારે શુભ વર્ગણાઓનાં યુગલોને ગ્રહણ કરે છે ત્યારે તે જીવ શુભ પરિણામવાળો થાય છે અને જ્યારે અશુભ મુગલોને ગ્રહણ કરે છે. ત્યારે અશુભ થાય છે. આમ આ જીવ હરહંમેશાં પુદ્ગલોને ગ્રહણ કરતો જ રહે છે અને શુભાશુભ પરિણામ વાળો થયા જ કરે છે.
જ્યારે શુભ યોગ વાળો થાય છે. ત્યારે શુભ પુગલોનો સંચય કરે છે. ત્યારે પુણ્યકર્મ બાંધે છે અને જ્યારે અશુભ યોગવાળો થાય છે. ત્યારે પાપકર્મ બાંધે છે. આમ કરતાં કરતાં ક્યારેક પોતાની ભવિતવ્યતા પાકે ત્યારે વિશુદ્ધ અર્થાત્ નિર્મળ ભાવને ધારણ કરે છે. ત્યારે આ ચેતન પોતે જ આપો આપ સમજતો થાય છે. અને નિર્જરાના માર્ગે આગમ વધે છે. //૭૩-૭૪ll | ભાવાર્થ સંસારમાં વર્તતો એવો આ જીવ સદાકાળ પુદ્ગલોની સાથે જોડાયેલો છે. પ્રતિસમયે નવાં નવાં પુગલો ગ્રહણ કરે છે અને જુનાં જુનાં ભોગવેલાં પુગલોને છોડે છે. જ્યારે જ્યારે આ જીવ શુભ પરિણામવાળો થાય છે. ત્યારે ત્યારે શુભ પુગલોને જ ગ્રહણ કરે છે અને ૪૨ પુણ્ય પ્રકૃતિઓ રૂપી પુણ્યકર્મ બાંધે છે. તથા જ્યારે જ્યારે આ જીવ અશુભ પરિણામવાળો થાય છે. ત્યારે ત્યારે અશુભ મુગલોને જ ગ્રહણ કરે છે અને ૮૨ પાપ પ્રકૃતિઓ રૂપે પાપ કર્મ બાંધે છે. આ પ્રમાણે સદૈવ એટલે કે હંમેશાં આ જીવ શુભ અને અશુભ કર્મો બાંધે છે. સદાકાળ આશ્રવના સ્વભાવ વાળો જ રહે છે.
જ્યારે જ્યારે આ જીવ મન-વચન અને કાયાના શુભ યોગવાળો થાય છે. એટલે કે શુભ યોગવાળો બને છે ત્યારે ત્યારે પુણ્યકર્મનો સંચય કરે છે અને જ્યારે જ્યારે આ જીવ મન-વચન અને કાયાના અશુભ સંજોગવાળો થાય છે. ત્યારે ત્યારે પાપકર્મની ૮૨ કર્મપ્રકૃતિઓનો સંચય કરનારો થાય છે.
