________________
જન્મવું પરાધિનપણે, જીવવાનું પણ જેમ તેમ પરાધિનપણે, અને મરવાનું પણ પરાધિનપણે. શુભ કર્મના ભેગે પૂણ્યથી અહીં તમામ વાતની ફાવટ આવી જાય અને કાયમ રહેવાનું મન પણ થાય, છતાં અનિચ્છાએ મરવું જ પડે એ પામરતા જીને ખટકતી નથી પરમાત્મસ્વરૂપ એવા અમે આમ પામર રહેવાને શું સર્જાયા છીએ? હરગીઝ નહિ, આવો જ્યારે અંતઃકરણમાંથી અવાજ આવશે ત્યારે પામરામા શાથી ? એને ખ્યાલ આવશે અને એના કારણભૂત સંસાર સુખને રાગ જ પામર બનાવનાર છે, એવું ખરેખર ભાન થશે ત્યારે રાગને નાશ કરવા જીવ કમર કસશે. રાગને નાશ કરવાનું નક્કી કરશે ત્યારે રાગ કરાવનારા સાધને લક્ષમી સ્ત્રી આદિદુઃખનાં કારણેને ત્યાગ કરવાની ભાવના થશે, માન્યતા-દષ્ટિ ફરી જશે. જેને સુખનાં સાધને માનતે હવે તે સુખનાં નહિ પણ દુખના સાધને છે એવી દષ્ટિને જ્ઞાનીઓ તવદષ્ટિ કહે છે.
આગળ કહી ગયા તેમ રામચંદ્રજી, સતી સીતાજી, નળરાજા, દમયંતી સતી, અંજના, દ્રૌપદી, પાંડવે આદિ મહાપુરૂષ જગતના આભુષણ રૂપ થઈ ગયા. સવારમાં જેઓના નામ લેવાથી પણ શ્રદ્ધાળુ આત્મા પાવન બને છે. તેઓએ તે જન્મમાં ઊંચી કેટીનું જીવન જીવી જગતને આદર્શરૂપ થવાનું કારણ આપ્યું. એવા આદર્શ સત્પરૂ, સન્નારીઓને દુઃખ કેમ આવ્યા? કારણ સ્પષ્ટ છે. આ જગતમાં જીવ અનાદિકાળથી કર્મના સંજોગે પરવશ થઈ સંસારમાં પરિભ્રમણ કરે છે અને અનંતકાળે મહાદુર્લભ માનવ જન્મ પામે છે. સાથે આર્યદેશાદિ ઊંચી કેટીની સામગ્રી પણ પામે છે. તેમાં સાવધ રહે તે જ ઊત્તરોત્તર ધર્મ આરાધના દ્વારા સંસારમાં પણ ગણાતા ઊત્તમ સુખ મેળવવા છતાં અંતે મોક્ષ પ્રાપ્ત કરી શકે છે. પણ
