________________
પ્રગતિ માટે તપ એ પરમ સાધન છે. અહિંસા ધર્મનું યથાર્થ પાલન સંયમ વિના શક્ય નથી. તેમ તપની આરાધના વિના સંયમનું શુદ્ધ પાલન થઈ શકતું નથી. અલંકાર વિનાને દેહ જેમશોભતે નથી. તેમ તપ વિનાનું સંયમ શેભતું નથી. તપ એ સંયમને શેલાવનાર અલંકાર છે. જિનાજ્ઞાને અનુસરીને તપ કરનાર આત્મા જેમ પિતાનું કલ્યાણ સાધે છે. તેમ શાસનની પણ સુંદર પ્રભાવના કરી શકે છે. તેથી આઠ પ્રકારના પ્રભાવકેમાં તપસ્વીને પણ પાંચમાં પ્રભાવક ગણવામાં આવ્યા છે. પાંચમા પ્રભાવકનું વર્ણન કરતાં પૂ. મહેપાધ્યાય. શ્રી યશોવિજયજી મહારાજ ફરમાવે છે કે “તપગુણ ઓપેરે રે ધર્મને ગેપે નવિ જિન આણુ,આશ્રવ લોપેરે વિકેપે કદા,પંચમ તપસરે જાણ ધનધન. અહીં પ્રભાવક તપસ્વીને પાંચ વિશેષણે આપવામાં આવ્યા છે. '
૧ ત૫ ગુણ ઓપેરે-ધર્મથી (ગુણથી) ધમ આત્મા શેભે પણ કેટલીકવાર વિવેકને વરેલા ધમી આત્માની ઉત્તમતાથી ધર્મ શોભી ઊઠે છે. તપ એ ગુણ ઉપર એપ ચઢાવે છે. ગુણેને દેહીપ્યમાન કરે છે. તપથી ગુણ શેભે છે. અહીં તપસ્વીને તપગુણને દીપાવનારા કહ્યાં જિનાજ્ઞા મુજબ અને વિવેક પૂર્વક કરાતે ઉતષ પ્રભુશાસનની ઉન્નતિનું કારણ બને છે. અકબર બાદશાહના સમયમાં દિલ્હીમાં ચંપાશ્રાવિકાએ ઉગ્ર તપથી શાસન પ્રભાવના કરી. એ રીતે તપગુણને તીકા રાજ મુસ
