________________
૧૩૬ ઓળખી લે. વિરાગ નેત્રને સતેજ બનાવવા કાયાને બરાબર ઓળખી લે.
જગત એટલે સંસાર. સંસારનું ભીતર જેમ જેમ ઓળખાય તેમ તેમ એને મેહ છૂટે અને મોક્ષનો અભિલાષ પ્રગટે, મુક્તિને રાગ ઝળકે. સંસાર એટલે બહારથી આકર્ષક પણ અંદરથી કાતિલ એવું ઝેર. આત્માના પ્રાણને ગુંગળાવી નાખનારૂં પોઈઝન (Poison) સંસાર એટલે કષ્ટ અને દુઃખની બાકી,દુર્ગુણને સરવાળે, સગુણને ભાગાકાર, સુખનું મીંડું અને સ્વાર્થના, વિષય-કષાયના નાણાની લેવડ દેવડને બજાર.
જેમ જેમ કાયા ઓળખાય તેમ તેમ કાયાની માયા ઘટે. કાયા એટલે રોગનું ઘર. કાચનું વાસણ, નદી કાંઠે માટીને મઠ, વારંવાર પવિત્ર પાણીથી અને ચંદનાદિ સુગંધી દ્રવ્યથી પવિત્ર રાખવા છતાં મેલ અને દુર્ગધનેજ બહાર કાઢનારી ગટર. કાયા એટલે દગાર દુર્જન. લાખો ઉપકાર કરવા છતાં અપકારથી બદલે વાળવા ટેવાયેલી જાત. આવી કાયા ઉપર જીવને સૌથી વધારે વહાલ છે. આ વહાલી કાયાનો રાગ છૂટે તે બીજા પદાર્થોને રાગ કયાં જીવતે રહી શકે ?
મોક્ષનો રાગ પ્રગટયા પછી અને કાયાની માયા છૂટયા પછી જ ધર્મ આરાધનાને ઉમંગ ઉછળે ! જિનભક્તિ અને રંગ જામે ! ગુરુપર્ય પાસનાનો રસ છલકે ! તત્વચિંતનમાં મન ચોટે
