________________
પ્રકરણ ૨૧ મું
રાજે
અભ્યાસ તે જરુર હોવો જોઈએ, પણ ત્યાર પછી ખાસ જ્ઞાન વ્યાપારી લાઈનનું આપવું જોઈએ. વ્યાપારી લાઈનમાં કેટલાક સર્વ સામાન્ય પ્રશ્ન છે તેનું સામાન્ય જ્ઞાન પ્રથમ મળવું જોઈએ. દાખલા તરીકે સેદા કેમ થાય, તેમાં માગણી અને સ્વીકાર, વેચાણના નિયમે, આડતના સવાલ, ભાગીદારીના પ્રશ્નો, ખેળાધરીના સવાલે, સોદા ક્યારે રદ થાય, શામાટે રદ થાય, જાહેરનીતિને સદાઓ સાથે સબંધ, સટ્ટો અને જુગાર આદિ પ્રત્યેક વ્યાપારીએ જાણવા જ જોઈએ. વીમા પિકી જીંદગીને, દરિયાના જોખમને, આગ પાણીને જોખમને પ્રશ્ન મુદ્દામ વિગતવાર સમજવો.
જોઈએ.
એ ઉપરાંત અર્થશાસ્ત્ર રાજ્યદ્વારી નજરે અને આંતરરાષ્ટ્રીય નજરે, સ્વરાષ્ટ્રને અંગે અને પરરાષ્ટ્રને અંગે, તેની ઉત્પત્તિ વહેંચણી અને વપરાશના અનેક સવાલ, ભાવ-મૂલ્યને અંગે જરૂરીઆત અને પૂરણના સવાલ, જમીન, મજૂરી અને નાણાને પરસ્પર સંબંધ આદિ અનેક પ્રશ્નો વિગતવાર ખાસ જાણવા જોઈએ અને નાણાંની લેવડદેવડને પ્રશ્ન બહુ બારીકીથી રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય દષ્ટિબિંદુએથી સમજ જોઈએ.
એ ઉપરાંત હિસાબ રાખવાની પદ્ધતિ, વ્યાજ ગણવાની રીતિ, હવાલાની રીતિ, સરવૈયાની પદ્ધતિ તેનાં મૂળ તો સાથે સમજવી ઘટે અને તેમાં દેશી નામાની રીતિ અને પાશ્ચાત્ય પદ્ધતિના અભ્યાસ સાથે તે બંને વચ્ચેના તફાવત અને તેનાં કારણો તથા પરિણામ આવડવાં જોઈએ.
આટલી સામાન્ય વ્યાપારી કેળવણી મળ્યા પછી પોતાને જે લાઈન લેવાની ઈચ્છા હોય તેની વિગતમાં ઉતરી તેને અભ્યાસ કરવો જોઈએ અને સાથે તે અભ્યાસમાં આવેલા સિદ્ધાને વ્યવહારૂ ઉપયોગ કેમ અને કેવી રીતે થાય છે તે જાતે જોવું જોઈએ.
