________________
૧૨
૨૩. નિશિદ્ધ દેશકાલ પ્રવૃત્તિ ત્યાગઃ—જે દેશમાં જવાથી ધર્મના નાશ થતા હાય તથા શાસ્ત્રકાર કે રાજા પ્રમુખે મનાઈ કરેલા દેશમાં જવું નિહ. તથા જે કાલમાં જે કાર્ય કરવાની શાસ્ત્રકારે કે રાજા પ્રમુખે મનાઇ કરી હાય તે કાળે તે કાર્ય કરવું નહિ. જેમકે-ઉનાળે ખેતી કરે તેા થાય નહિ, ચામાસામાં શીત લાજન પચે નહિ, સમુદ્રની સફર કરવાથી દૈતુને હાનિ થાય. ( બધાના માટે નહિ. ) પેાતાનું બળ, શક્તિ તપાસીને કામ કરવું. જેથી કાઇ જાતનું નુકશાન ન થાય. શક્તિ ઉપરાંત કામ કરવાથી નુકશાન થાય છે. જેમકે–રાજાના હુકમને ન માનવાથી જેલ, દંડ કે પ્રાણુનાશ થાય છે. અને અનાર્ય દેશમાં જવાથી ધર્મભ્રષ્ટ થવા સાથે અનેક દુ:ખા લાગવવાં પડે છે.
૨૪. વ્રતસ્થ જ્ઞાન વૃદ્ધોના પૂજક:–વ્રતને વિષે સ્થિરચિત્ત વાલા અને વસ્તુ તત્ત્વના જાણકાર પુરૂષાની સેવા કરવી, એલાવવું, આદર, માન આપવું, આસન આપવું અને તે દ્વારા જ્ઞાન સંપાદન કરવું. જ્ઞાન એ ત્રીજું લેાચન છે. માટે કાઈ પણ પાસેથી પેાતાને અનુકૂળ એવું જ્ઞાન મેળવવું. જ્ઞાનવાન્ પુરૂષ આખા લેાકમાં પૂજાય છે માટે જ્ઞાની, જ્ઞાન આપનાર ને જ્ઞાન એ ત્રણેની ઉપાસના કરવાથી જ્ઞાનની અંતરાય છૂટે છે. સજ્ઞાનને ઉય થવાથી બુદ્ધિ સારી થાય છે. તેથી હમેશાં જ્ઞાન સંપાદન કરવું.
૨૫. પેાષ્ય પાષક: માતા, પિતા, સ્ત્રી, પુત્ર, પરિવાર આદિ પાષણ કરવા ચાગ્ય સ્વ કુટુંબનું આહાર, વસ્ત્રાદિથી ભરણપાષણ કરવું.
