________________
જીવસ્થાનકમાં બંધસ્થાનકાદિ
૧૭
પૂર્ણ થાય. તે મનુષ્ય અંત ન્યૂન પૂર્વક્રોડના ત્રીજા ભાગ સુધી અને અનુત્તર દેવ કે સાતમી નરકમાં ઉત્પન્ન થયા પછી પોતાના આયુષ્યના છ માસ બાકી રહે ત્યાં સુધી સતત આયુષ્ય વિના ૭ કર્મોને બાંધે તેથી ૭ ના બંધનો ઉત્કૃષ્ટ કાળ–અંત ન્યૂન પૂર્વક્રોડના ત્રીજા ભાગ સહિત છમાસ ન્યૂન ૩૩ સાગરોપમ છે. પં. તિર્યંચમાં પણ સાતમી નારકીની અપેક્ષાએ ઘટે.
છમાસ આયુષ્ય બાકી રહે ત્યારે ભવાન્તરનું આયુષ્ય અંતર્મુ સુધી બાંધે તેથી વચ્ચે આઠનો બંધ થવાથી. સાતના બંધનો નિરંતરકાળ ઉપર મુજબ છે.
છના બંધનો કાળ - જઘન્યથી ૧ સમય અને ઉત્કૃષ્ટથી અંતર્મુહૂતગુણઠાણા- ૧૦મું.
' ઉપશમ શ્રેણીમાં ચઢતા કે પડતા ૧૦ મે ગુણસ્થાનકે આવે, ૧ સમય રહે અને જો આયુષ્ય પૂર્ણ થાય તો (મરણપામી દેવમાં) ચોથા ગુણસ્થાનકને પામે. ત્યાં ૭ કર્મોનો બંધ કરે તેથી જઘન્યથી ૧ સમય
ઘટે.
૧૦માં ગુણસ્થાનકનો કાળ ઉત્કટ અંતર્મુહૂર્તનો છે તેથી ઉત્કૃષ્ટથી છના બંધનો કાળ અંતર્મુહૂર્ત છે. ૧૦ મે ગુણઠાણે જ છ કર્મો બંધાય છે, બીજા કયાંય છ કર્મો બંધાતા નથી.
. ૧ના બંધસ્થાનકનો કાળ - જઘન્ય ૧ સમય અને ઉત્કૃષ્ટથી દેશોન પૂર્વક્રોડ વર્ષ. ૧ના બંધસ્થાનકના ગુણઠાણા - ૧૧થી ૧૩.
જે મનુષ્ય ઉપશમ શ્રેણીમાં ૧૧ મે ગુણઠાણે ૧ સમય રહી (ભવક્ષયે) આયુષ્ય પૂર્ણ થવાથી બીજા સમયે દેવના ભવમાં જાય. તે દેવના ભવમાં પ્રથમ સમયથી ૭ કર્મો બાંધે તેથી જઘન્યથી ૧ સમય ૧ના બંધનો કાળ ઘટે.
કોઈ પૂર્વક્રોડ વર્ષના આયુષ્યવાળો મનુષ્ય સાધિક ૯ વર્ષની* (૧૦ વર્ષમાં કંઈક ન્યૂન) ઉંમરે ઘાતકર્મોનો ક્ષય કરી કેવલજ્ઞાનને
* સાધિક નવ વર્ષમાં બે ત્રણ મત છે. જે આગળ કહેવાશે.
