________________
જૈનદર્શનમાં કમ વાદ
આપણે તે અહીં જીવાત્માઓને વિચાર કરવા છે. એમનામાં તે રાગ-દ્વેષની આકષ ક શક્તિ પડેલી જ છે. એટલે પેલી સેાળમા ગ્રુપની લેાહ રજકણે. એની ઉપર સતત ચોંટતી જ રહે છે. એક સમય એવા ખાલી જતા નથી જેમાં એક પણ લેાહ રજકણ જીવાત્માને ન ચોંટતી હાય.
૨૨
કોઇ પણ જીવાત્મા મનથી કાંઈકને કાંઈક વિચારવાનુ` કમ તા કરતા જ હાય, કયારેક કાઈક વળી મેાંએથી ખેલતા પણુ હાય, અને શરીરથી સ્થૂલ કે સુક્ષ્મ-શ્વાસે ચ્છવાસાદિનું કમ તે ચાલતુ' જ હાય. અરે! કશું ય સારું ન કરવાનું કર્મ પણુ છેવટે ચાલતુ' જ હોય, એટલે આમ મનથી, વાણીથી કે કાયાથી કાંઈકને કાંઇ ક્રિયા (કમ) ચાલુ જ રહે છે.
એક ખાજુ રાગ-દ્વેષની ભાવનાઓ, બીજી માજી મન, વાણી અને કાયાની પ્રવૃત્તિએ. (સારાં-નરસાં કર્મા) આ એ ય ચુંખકે ગ્રુપના જથ્થાને આકતાં જ રહે છે.
આથી જીવાત્મામાં જે અનંત જ્ઞાનને પ્રકાશ છે, જે દર્શન શક્તિ છે, જે અપૂર્વ સુખાનુભૂતિ છે, જે અતુલ પરાક્રમ છે તે બધું દખાય છે; આ સેાળમા ગ્રુપના જથ્થાથી ઢંકાય છે. સૂર્ય જેમ વાદળથી ઢંકાય તેમ
મન,
વચન કાયાનાં કર્મી ( સારી કે નરસી વૃત્તિપ્રવૃત્તિ ) ને લીધે સેાળમા ગ્રુપની રજકણા ખેંચાય છે અને
