________________
૧૧૧
હે રાજન્ ! ક્રધાતુર માણસ કા અકા, હિત અહિત, યુક્ત અયુક્ત, સારાસાર, ગુણ અવગુણ-કાંઇ પણ જાણતા નથી. ક્રોધને વશ થઈ મનુષ્ય એવાં કાર્ય કરે છે કે જે આ ભવ અને પરભવને વિષે દુઃખ કર્તા થાય. ક્રોધાતુર અવસ્થામાં કરેલાં સાહસ કાર્યા પૂર્વે થએલા પદ્મ રાજાની પેઠે શલ્યવત્ અનર્થ કરનારા થાય છે.”
તે સાંભળી રાજાએ કહ્યું ‘ભગવાન ! જગને વિષે હું મહા પાપવાન છુ, તે માટે એ પદ્મ રાજા કાણુ અને એને વૃત્તાંત કેવી રીતે છે તે કહેા ’
ગુરૂએ કહ્યું “ આ અપાર સ`સારને વિષે ભારેકી પ્રાણિ આને એવાં વૃત્તાંત અનતવાર મને છે. તથાપિ પ્રસ્તુત કથા સાંભળ ! પૂર્વે પદ્મપુરને વિષે પદ્મનામે રાજા રાજ્ય કરતા હતા. તે એક દિવસ રચવાડી જતા હતા, તેવામાં તેણે માર્ગને વિષે સુવન ઉપર બેઠેલી, સરૂપ સપત્તિએ શેાભિત સાક્ષાત્ કમળા સંદેશ વરૂણ શ્રૃષ્ટિની કમલા નામની કન્યાને સખીઓ સાથે ક્રીડા કરતી જોઇ. પાતાના અંતઃપુરમાં ઘણી સ્રીએ છતાં તેની ઉપર લુબ્ધ થયેા કહ્યું છે કે—
लुब्धः स्वैः कामुकः स्त्रीभिः पृथिव्या पार्थिवोऽपि च; વિદ્વાન મુમતિ: જોઽવ, તૃäિ ત્રાસી નગરે. ॥ શ્॥
જગમાં કેઇ લાભી પુરૂષ દ્રવ્યથી, કામી પુરૂષ સ્ત્રીથી, રાજા પૃથ્વિથી અને વિદ્વાન સુભાષિતથી સતાષ પામ્યા છે ? અર્થાત્ તે તે પુરૂષા તેતે વસ્તુથી સતાષ પામતા નથી.
તરતજ તે કન્યાની તેના પિતા પાસે માગણી કરી, શુભ મુર્હુત જોવરાવી આડંબરથી લગ્ન કર્યું પણ બહુ વ્યગ્રતાને લીધે તેણી હૃદયથી પણ વિસ્તૃત થઈ અને પિતાને ઘેર રહી. કેટલેક
