________________
તીર્થકરોના નામને મંગળ જાપ : ૯૫
અને આરોગ્ય પ્રાપ્ત કરનારાઓએ તીર્થકરને પ્રભાવે જ તે પ્રાપ્ત કર્યું છે (નહિ કે કેવળ પિતાના પ્રભાવે) એમ માનવું જ જોઈએ.
- કેવળ પિતાના જ પ્રભાવે પ્રાપ્ત કરી શકાય તેમ હોય, તે તીર્થંકરના ધ્યાન વિના આજ સુધી કેમ પ્રાપ્ત ન થયું ? એ પ્રશ્ન છે. તીર્થકરોના ધ્યાન સિવાય બોધિ આદિની પ્રાપ્તિ થતી નથી, તેથી તીર્થકરે જ બધિ, સમાધિ અને ભાવઆરોગ્યને આપનારા છે એમ માનવું જોઈએ, વારંવાર કહેવું જોઈએ તથા એ સત્ય વાતને કદી પણ વિસરી ન જવા માટે વારંવાર યાચવું પણ જોઈએ. એ યાચના કરવાથી અભિમાનને નાશ થાય છે તથા વિનયાદિ) ગુણોનું પણ પાલન થાય છે.
બોધિ બે પ્રકારની છે. એક દ્રવ્યાધિ અને બીજી ભાવબેધિ. દ્રવ્યાધિ એટલે કમલાદિ પુષ્પને વિકાસ અને ભાવબેધિ એટલે જ્ઞાનાદિ ગુણોનો વિકાસ. શિયાળિ મેંઢામાં રહેલી માંસની પેશીને છોડીને મત્સ્યની પાસે તે માગવા જાય છે, તે જેમ ઉભયથી ભ્રષ્ટ થાય છે, તેમ પ્રાપ્તબેધિને પ્રમાદથી સફળ નહિ કરનાર અને અન્ય બોધિની પ્રાર્થના કરનારે પણ ઉભયથી ભ્રષ્ટ થાય. પ્રાપ્તબોધિ એટલે પ્રાપ્ત સદબુદ્ધિ, તેને સદ્ અનુષ્ઠાન સફળ નહિ કરતે અને અનાગત બોધિ એટલે ભવિષ્યકાળ માટે બધિ (સમ્યગજ્ઞાન)ની પ્રાર્થના કરતે એવો મનુષ્ય ઉભયથી ભ્રષ્ટ થાય છે. વિનામૂલ્ય અનાગત બેધિ મળતી નથી અને મળેલી બેધિને સફળ નહિ કરવાથી પ્રાપ્તબોધિ નિષ્ફળ જાય છે. મળેલ બાધિ (સદ્દબુદ્ધિ) મુજબ ક્રિયા કરનારને જ અન્ય ભવે બાધિ સુલભ છે.
