________________
૨૩૪
શ્રી જિનભક્તિ-કપત અને ભાવના તથા શક્તિ હોય તે જ પણ ભણાવી શકાય. તેથી વિનાનું નિવારણ થાય છે, સમ્યકત્વની શુદ્ધિ થાય છે, ચિત્તની નિર્મળતા થાય છે અને ધાર્મિક જીવન જીવવા માટે પ્રબળ પ્રેરણા મળે છે. જે ભાગ્યશાળીઓ રોજ સ્નાત્ર પૂજા ભણાવ્યા પછી જ સંસાર–વ્યવહારના કામે વળગે છે, તેમની આપણે ભૂરિ ભૂરિ અનુમોદના કરીએ. ૩-પં. શ્રી વીરવિજયજીકૃત સ્નાત્ર પૂજા
પ્રથમ સ્નાત્ર પૂજા પ્રાકૃત ગાથાઓ વડે ભણાવવામાં આવતી, પણ કાલના પ્રવાહ સાથે ભાષાનું ધારણ બદલાયું ને તેની રચના વર્તમાન ભાષામાં થવા લાગી. એ રીતે પંડિત શ્રી દેવચંદ્રજી, પંડિત શ્રી રૂપવિજ્યજી, તથા પં. વીરવિજયજી મહારાજ, કવિ દેપાલ વગેરેએ સ્નાત્ર પૂજાઓ રચેલી છે. તેમાં પં. શ્રી વીરવિજયજી મહારાજની રચેલી સ્નાત્ર પૂજા ઘણું કપ્રિય છે. આ પૂજા વિવિધ પૂજાસંગ્રહમાં તથા સ્વતંત્ર રીતે પણ છપાયેલી છે અને તેને બહોળો પ્રચાર હેવાથી તેને મૂલ પાઠ તથા વિધિ અહીં અક્ષરશઃ આપતાં નથી, પણ તેના પર કેટલુંક સારભૂત વિવેચન કરીએ છીએ, જે પાઠકોને સ્નાત્રનું રહસ્ય તથા ઉપયોગિતા સમજવામાં ઘણું સહાયભૂત થશે. ૪-કેટલીક સૂચના
સ્નાત્ર પૂજામાં બાજોઠ, સિંહાસન, કલશ, ફાનસ,
