________________
૧૨
શ્રી જિનભક્તિ-કલ્પતરુ
‘નૌ જવનિક્ષેપ:, શાન્ત્ય તુષ્ટયે પ્રશસ્યતે-પ્રભુપૂજન કરી રહ્યા પછી અગ્નિને વિષે લવના-ભ્રૂણને-મીઠાના પ્રક્ષેપ કરવા તે શાંતિ એટલે વિઘ્નનુ' ઉપશમન અને તુષ્ટિ એટલે ચિત્તની પ્રસન્નતા માટે પ્રશસ્ત છે.'
શ્રી ચૈત્યવ`દન—મહાભાષ્યમાં કહ્યુ છે કે— ધન—નટ્ટ-વાલ, જવળના ત્તિકા, રીવારે | जंकिंचि ते सव्वंपि, ओअरई अग्गपूजाए ||
· ગાન કરવું, નૃત્ય કરવુ', વાજિંત્રો વગાડવાં, લૂઝુ ઉતારવું, જલની ધારા કરવી, આરતી કરવી, મજંગલદીવે કરવા વગેરે જે કાર્યાં છે, તે અગ્રપૂજામાં અવતરે છે; અર્થાત તેના સમાવેશ અગ્રપૂજામાં થાય છે.' એટલે લૂણ ઉતારવાની ક્રિયાને અગ્રપૂજાના જ એક ભાગ સમજવાના છે.
એક પાત્રમાં અગ્નિ રાખી તેના પર લૂણ નાખવુ, અને તે હાથમાં રાખીને પ્રતિમાજી ફરતી ત્રણ પ્રદક્ષિણા દેવી તેને લૂણ ઉતારવાની ક્રિયા કહે છે. પ્રાચીન સ્નાત્રવિધિમાં આવતી નીચેની ગાથાથી આ વસ્તુ સ્પષ્ટ થાય છે. उअह ! पडिभग्गपसर, पयाहिणं मुणिवई करेऊणं । पडइ सलोणत्तण लज्जिअ व लोणं हुअवहंमि ।
'
જુએ ! જેના વેગ ભાંગી ગયા છે, તે આ લૂણુ જિનેશ્વરદેવને ત્રણ પ્રદક્ષિણા કરીને, પેાતાની ખારાશથી જાણે લજજા પામ્યું. હાય, તેમ અગ્નિમાં પડે છે.’ હાથમાં જળ લઈ તેમાં થાપું લૂણ નાખવું અને
