________________
પ્રકરણ ૧ લું નાખી કેટલી કેટલીવાર જમીન ઉપર નાક ઘસવું પડે છે-હાડમાંસ સુકવી નાંખવાં પડે છે. ત્યારે ખબર પડે છે કે પ્રણય જેટલુ ગુલાબી કાવ્ય મનાય છે તેટલુ નથી. તેમાં તે યુદ્ધના રક્તરંગ વિશેષ છે. ‘ ઋષભ ’ શબ્દ ખેલતા આન ંદઘનજીના સ્વર કંપતા હશે, દેહ ધ્રુજતા હશે, માથુ અને છાતી છૂપા ડૂસકાંથી હચમચી ઊચાં હશે. એવું પ્રચર્ડ એ પ્રણય સવેદન હતું. એવું નીડર એ પ્રેમયુદ્ધ હતુ. આન ંદઘનજી એટલે અનંત પ્રતિક્ષા.–વધુ સાચુ' કહીએ તે અગણિત આંસુએ ભરી અનંત પ્રતિક્ષા. પરદેશ ગયેલા પતિ માટે નવાઢા ઉંબરા ઉપર બેસી જેટલાં આંસુ ઢાળે તેથી કાંઈ વિશેષ આંસુ આનંદઘને પાડવાં હશે; કારણ તેના પ્રીતમ પરદેશ ન્હાતા. અતરમાં દૂર સુત્ર ખાવાયેલા હતા. તેના પ્રીતમ સશરીરી નહેાતા, અશરીરી હતા.
આનંદઘનના પ્રીતમ માટીનું રમકડું નહેાતા. જ્યાતિય ચેતન હતા. જે સ્થળ કાળને ભેદીને શાશ્વત અનંતતામાં વ્યાપેલ હતા.
વધુ કીમતી વસ્તુ મેળવવા વધુ મોટુ અલિદાન જરૂરી છે. કાચની બંગડી બેચાર આનામાં આવે. રત્નજડિત કંકણુ બહુમૂલ્ય છે.
વિરહનું દર્દ પરાકાષ્ઠાએ પહોંચ્યુ. ત્યારે મિલન
