________________
કંબલ-શેબલ
૧૦૬ પ્રભુ એમને ઘેર પધાર્યા અને પાક્ષિક ઉપવાસ-તપનું પારણું કર્યું. ત્યાંથી તેઓ કૌશાંબી–નગરીમાં પધાર્યા. ત્યાં પ્રદેશી નામે શ્રાવક રાજા. હતા. એમણે અતિભાવપૂર્વક પ્રભુના સત્કાર-વંદન કર્યા. પ્રભુએ ત્યાંથી સુરભિપુર તરફ વિહાર કર્યો. ત્યાં પહોંચ્યા પછી ગંગા-નદીના કિનારે આવ્યા. સામે કાંઠે જવા માટે અન્ય લેકની સાથે પ્રભુ પણ એક નાવમાં બેઠા.
નાવિકે શઢ ઊંચે કર્યો અને હલેસાં લગાડતાં નાવડી ચાલવા લાગી. એટલામાં જ કિનારે રહેલ ઘુવડને અવાજ સંભળાયે. ખેમિલ નામને એક નિમિત્તિ પણ આ જ નાવમાં બેઠે હતે. એણે નાવમાં બેઠેલા લેકને કહ્યું:
અહો ! ઘુવડનું આ મહા અપશુકન એમ કહે છે કે “આપણે અહીં મરણતોલ કષ્ટ અનુભવીશું, પણ આ મહષિને પ્રભાવે સહુ નિવિદને પાર ઉતરીશું.'
આ સાંભળી લેકે વિસ્મય પામ્યા. પછી પરસ્પર વાત કરવા લાગ્યા. એટલામાં એક ભયંકર અટ્ટહાસ્ય સંભળાયું અને આકાશમાંથી અવાજ આવ્યો :
અરે! હવે તમે કયાં જવાના છે?”..ને એકાએક ભયંકર વંટોળિયે ઉત્પન્ન થયે. જમીન ઉપરથી વૃક્ષે ઉખડીને નીચે પડવા લાગ્યાં, ધરતી ધ્રુજવા લાગી, ગંગાનાં નીર ખૂબ ઊંચે ને ઊંચે ઉછાળા મારવા લાગ્યાં, મુખ્ય –ખંભ સાથે સઢ તૂટી પડે. નૌકા હાલમ ડેલમ થવા લાગી. નાવિક લાચાર બન્યા, જાણે પ્રલયકાળનું દશ્ય સૌની આંખો આગળ સાક્ષાત્ ખડું થયું. સૌ મરણના ભયથી પિતપોતાના ઈષ્ટદેવને. યાદ કરી પ્રાર્થના કરવા લાગ્યા.
સુદંષ્ટ્ર નામના પાપી દેવે પ્રભુને નાવમાં બેઠેલા જોયા, એટલે તરત જ એને પિતાના પૂર્વભવનું વૈર યાદ આવ્યું. એ ચિંતવવા લાગ્યા ” “આ તે જ મારે વૈરી છે, જેણે પૂર્વે ત્રિપૃષ્ઠ-વાસુદેવના ભવમાં હું
