________________
૧૯૬ : મત્સ્ય ગલામા
અવન્તિના વિજયની ચાવીરૂપ હાથીચેના આ રીતે નિષ્ફળ નીવડી. એને સૈન્યના પાછળના ભાગમાં લઇ જવામાં આવી. પણ હવે લડાઈ અવશ્ય લાંખી ચાલવાની. રાજા પ્રદ્યોતે લાં ઘેરા માટેની તૈયારીઓ કરી લીધી. પેાતાની રાણીઓને રણમેદાન પર ખેલાવી લીધી. અન્નના ભડારા માણવામાં આવ્યા. તમામ રસ્તાઓ પર ચાકીએ મી દેવામાં આવી જેથી કૌશાંબીમાં અનાજના કણ પણ ન જાય.
ઘેરા ઘાલ્યાને દિવસેા વીતતા ચાલ્યા. ખ'ને પક્ષમાં ભીંસ વધતી ચાલી. કૌશાંખીના ભડારા ખાલી થતા ચાલ્યા ને અવન્તિનુ સૈન્ય પણ ખેતરામાં ઉગાડેલા કેડ઼ી અન્નથી ને હળાહળ ભેળવેલા જળપાનથી રોગીષ્ટ ખન ચાલ્યું. છતાંય અવન્તિના સન્ય માટે બહારથી અન્ન-જળ આણવાના ઘણા સગ્રેગેા હતે.
રાજ પ્રદ્યોત પાતાના નિર્ણયમાં અડગ હતા. કૌશાંઅને પાદર અનાવીને જ પાછા ક્વા એ!
યુદ્ધની દેવી એવી છે, કે કઇ મળે પેાતાને કૃપાપ્રસાદ કાના પર ઉતારશે, તે કઈ નિશ્ર્ચિત કહી ન શકાય.
અને રણખેલનને ઉત્સાહ પશુ એવે છે, કે એ મરવા મારવા મ્રિવાય મોજી કઈ ગગુતરી કરતા નથી.
વાતાવરણુ ધીરે ધીરે અભીર ખનતું ચાલ્યુ ! યુદ્ધને ઉત્સાહ આસરતા ચાલ્યા ને આવતી કાલની ભયંકર ૫નાએ આવવા લાગી. આ પ્રલયમાંથી ઉગારના કાઇ ઉપાય જડતા નહતા. હાથી અને મગરના ગ્રાહ થયેા હતેા. હાથી એવા કાદવમાં ખૂચ્યા હતેા કે એનાથી પીછેહઠ શકય
