________________
૪૪
संसार विषवृक्षस्य, द्वे एव रसवत्फले ।
काव्यामृतरसास्वादः, सङ्गध सुजनैस्सह ॥ સંસારરૂપી ઝેરી ઝાડના બેજ ફલે મધુર છે. ૧ કાના અમૃતરસની મીઠાશ ૨ અને સજજન પુરૂષને સંસર્ગ. માણસને જેવી સેબત હેય તે તે થાય છે. એક ગ્રંથકારે લખ્યું છે કે “તમારા મિત્ર કેણુ છે અને કેવી છે તે મને પહેલાં કહે ત્યારબાદ હું કહીશ કે તમે પોતે કેવા ગુણવાલા છે.” આ કથન મુજબ મિત્રે કેટલી બધી સારી અસર કરે છે તે સ્વાભાવિક ખ્યાલમાં આવશે. આપણુમાં ઉચ્ચ ગુણેને વાસ કરવાને ઉત્તમ ગુણવાલા પુરૂષેની સોબતજ ઘણું ઉપયોગી થઈ પડે છે તેને માટે કહ્યું છે કે –
संतप्तायसि संस्थितस्य पयसो नामपि न ज्ञायते, मुक्ताकारतया तदेव नलिनीपत्रस्थितं राजते । स्वात्यां सागरशुक्तिमध्यपतितं सन्मौक्तिकं जायते, प्रायेणाधममध्यमोत्तमगुणः संसर्गतो जायते ॥
તપેલા લેઢાના સળીયાપર એક પાણીનું ટીપું પડે છે ત્યારે તેનું નામનિશાન પણ રહેતું નથી. તેજ ટીપું જયારે કમલના પાંદડા પર પડે છે ત્યારે મોતીના જેવું દેખાય છે. તેમજ સ્વાતિ નક્ષત્રમાં જ્યારે દરિયામાં ઉઘડેલાં મેં
