________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
www.kobatirth.org
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
8704
A DESORIPTIVE CATALOGUE OF
Beginning:
ध्वनिवर्णाः पदं वाक्यमित्यास्पदचतुष्टयम् । यस्याः सूक्ष्मादिभेदेन वाग्देवी तामुपास्महे ॥ निर्दोष सगुणं काव्यमलङ्कारैरलङ्कृतम् । रसान्वितं कविः कुर्वन् कीर्तिं प्रीतिं च विन्दति ॥ दोषाः पदानां वाक्यानां वाक्यार्थानां च षोडश । हेयाः काव्ये कवीन्द्रये तानवादौ प्रचक्ष्महे || असाधु चाप्रयुक्तं च कष्टं चानर्थकं च यत् । अन्यार्थकमपुष्टार्थमसमर्थ तथैव च ॥ अप्रतीतमथ क्लिष्टं गूढं नेयार्थमेव च । संदिग्धं च विरुद्धं च प्रोक्तं यच्चाप्रयोजकम् ॥ . देश्यं ग्राम्यमिति स्पष्टाः दोषाः स्युः पदसंश्रयाः । अथैषां लक्षणं सम्यक् सोदाहरणमुच्यते ॥
शब्दशास्त्रविरुद्धं यत्तदसाधु प्रचक्षते । यथा
भूरिभारभराक्रान्तो बाधति स्कन्ध एष ते ।
तथा न बाधते स्कन्धो यथा बाधति बाधते ॥ अत्र बाधतेरात्मनेपदित्वाबाधते इति स्यात् , न पुनर्बाधतीति ।
Colophon:
इति महाराजाधिराजभोजराजदेवेन विरचिते सरस्वतीकण्ठाभरणालङ्कारे गुणविवेचनं नाम प्रथमः परिच्छेदः ।। End:
स्थितेनागन्तुकं हन्यादीप्सितेन विभाजयेत् ।
तद्भेदास्ते भवन्त्येवमन्येष्वपि च योजयेत् ॥ यानं यातीति या काचिच्च या । गिरणं गृणातीति च गीः । शरणं श्रीः, शृणातीति श्रीः। श्रयतीति शोभा लक्ष्मीश्च श्रीः । ध्यानं ध्यायतीति बुद्धिर्धीः स्व्येव स्त्री, स्तृणातीति स्त्री । हीच्छतीति माया लज्जा च हीः । विभेतीति भयकामो भयं च भीः । ज्वरो गतिर्जरा च जूः। मुर्छा मोहसमुच्छ्राययाः बन्धनं च मूः । त्वरा हिंसा त्वरते च तूः ।
For Private and Personal Use Only
