________________
૧૫૮
સાક્ષમાળા
તત્ત્વ પર આવે છે; ઉત્તરૢ શીલવાન મુનિ પર ભાવિક રહે છે, અને સત્ય એકાગ્રતાથી પેાતાના આત્માને દમે છે.
વખતે વખતે શાસન કંઈ સામાન્ય પ્રકાશમાં આવે છે; પણ કાળપ્રભાવને લીધે તે જોઈએ એવું પ્રકૃક્ષિત ન થઈ શકે.
યંત્ર લડાય મિા' એવું ઉત્તરાધ્યયન સૂત્રમાં વચન છે; એના ભાવાર્થ એ છે કે છેલ્લા તીર્થંકર (મહાવીરસ્વામી)ના શિષ્યા વાંકા ને જડ થશે; અને તેમની સત્યતા વિષે કાઈને ખેલવું રહે તેમ નથી. આપણે કાં તત્ત્વના વિચાર કરીએ છીએ ? કયાં ઉત્તમ શીલના વિચાર કરીએ છીએ? નિયમિત વખત ધર્મમાં કયાં વ્યતીત કરીએ છીએ ? ધર્મતીર્થના ઉડ્ડય માટે કયાં લક્ષ રાખીએ છીએ ? કયાં દાઝવડે ધર્મતત્ત્વને ષીએ છીએ ? શ્રાવકકુળમાં જન્મ્યા એથી કરીને શ્રાવક, એ વાત આપણે ભાવે કરીને માન્ય કરવી જોઈતી નથી; એને માટે જોઈતા આચાર, જ્ઞાન, શેષ કે એમાંનાં કંઈ વિશેષ લક્ષણૢા હેાય તેને શ્રાવક માનીએ તે તે યથાયેાગ્ય છે. દ્રવ્યાદિક કેટલાક પ્રકારની સામાન્ય ક્રયા શ્રાવકને ઘેર જન્મે છે અને તે પાળે છે, તે વાત વખાણવા લાયક છે; પણ તત્ત્વને કોઈક જ જાણે છે; જાણ્યા કરતાં ઝાઝી શંકા કરનારા અર્ધદગ્ધા પણ છે; જાણીને અહંપદ્મ કરનારા પણ છે; પરંતુ જાણીને તત્ત્વના કાંટામાં તાળનારા કાઈક વિરલા જ છે. પરંપર આમ્રાયથી કેવળ, મન:પર્યંવ અને પરમાવધિજ્ઞાન વિચ્છેદ ગયાં; દૃષ્ટિવાદ વિચ્છેદ ગયું; સિદ્ધાંતના ઘણા ભાગ વિચ્છેદ ગયે; માત્ર થોડા રહેલા ભાગ પર સામાન્ય સમજણથી શંકા કરવી
