________________
અરિહંત પરમાત્મા કેવા છે ? વિશાલ શાસન છે.
કેમ કે ‘જૈન જયતિ શાસનમ્' - બધાય શાસનોમાં એક જૈન શાસન જ જયવંતુ છે. બધાય શાસનોને એક જૈનશાસન જીતી લે છે.
સર્વભવ્યિ-સમ્પન્નાય – વળી પરતત્ત્વ કેવું છે ? સર્વલબ્ધિ સંપન્ન છે.
-
સર્વલબ્ધિઓ તેમાં જ પ્રગટ છે. લબ્ધિઓ તેમાં રહેલી છે. પ્રગટે છે છતાં તે લબ્ધિનો ઉપયોગ-પ્રયોગ તે કરતું નથી કારણ કે પ્રયોગ પર્યાય દ્વારા થાય, પરંતુ પરતત્ત્વ સર્વલબ્ધિ યુક્ત છે. તેથી તે સર્વ લબ્ધિ સંપન્ન છે.
અરિહંત પરમાત્મા કેવા છે ?
સર્વલબ્ધિસંપન્ન છે. અરિહંત પરમાત્મામાં સર્વલબ્ધિઓ પ્રગટ છે. તે દેશના દ્વારા જગત ઉપર ઉપકાર કરે છે.
નિવિન્સ્પાય - વળી પરતત્ત્વ કેવું છે ? નિર્વિકલ્પ છે. તે વિકલ્પ રહિત છે. અર્થાત્ વિકલ્પ વિનાનું છે. તેમાં કોઈ વિકલ્પ નથી. જેમાં ભેદ પડે તે વિકલ્પવાળું હોય. પરતત્ત્વ સામાન્ય છે વિશેષ નથી. તેમાં ભેદ પડતા નથી માટે તે વિકલ્પ વગરનું છે તે મહાસામાન્ય હોવાથી તેમાં પછીથી પણ કદી ભેદ પડતા નથી માટે પરતત્ત્વ નિર્વિકલ્પ સ્વરૂપ છે. અરિહંત પરમાત્મા કેવા છે ? નિર્વિકલ્પ છે.
તેમને વિકલ્પ-વિચારો હોતા નથી કેમકે તેમને પ્રત્યક્ષ જ્ઞાન કેવળજ્ઞાન હોવાથી સર્વભાવો હથેળીમાં રહેલા આમળાની જેમ સંપૂર્ણ પ્રત્યક્ષ છે માટે તેમને મનનો ઉપયોગ જ કરવો પડતો નથી માટે તે વિકલ્પ રહિત દશામાં રહેલા આત્મરમણતામાં હોય છે અર્થાત્ સ્વભાવ સ્થિત હોય છે માટે નિર્વિકલ્પ છે.
-
कल्पनातीत વળી પરતત્ત્વ કેવું છે ? કલ્પનાતીત છે. તેનું સ્વરૂપ કલ્પનામાં આવી શકે તેમ નથી. કલ્પનાને ઓળંગી ગયેલું છે
શક્રસ્તવ
૧૩૯
-
