Book Title: Dharmacharanno Adhikar Kyare
Author(s): Bechardas Doshi
Publisher: Z_Sangiti_004849.pdf
Catalog link: https://jainqq.org/explore/249429/1

JAIN EDUCATION INTERNATIONAL FOR PRIVATE AND PERSONAL USE ONLY
Page #1 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 33. dharmAcaraNano adhikAra kyAre ? A mathALuM vAMcIne vAMcanArA jarUra mUMjhAze ane ema pUchavA tatpara thaze ke "vaLI dharmAcaraNa mATe adhikAra joIe ? dharma e to uttama vastu che. eTale te to game te mANasa AcarI zake. zuM ene mATe vaLI koI vayamaryAdA vA amuka koTino vicAra karavo jarUrI kharo ?" koI uttama prakAranuM rasAyaNa khAvuM hoya to koI paNa vaidya rogIne te ema ne ema nathI ApI deto. prathama to te mATe peTanI zuddhinI jarUra batAve che ane te uparAMta e rasAyaNanI je pratikriyA thAya tene sahana karavAnI vA rasAyaNane pacAvavAnI daradImAM zakti che ke kema, e badhuM joI-tapAsI pachI ja vizeSa prakAranA pathya sAthe ane amuka samaye ja daradIne rasAyaNa khAvAnI chaTa Ape che. vaidyanI je je bhalAmaNo hoya temAMnI ekane paNa ullaMghavAmAM Ave to daradIne e rasAyaNa bhAre hAni kare che; eTaluM ja nahIM, paNa tenA prANa sudhdhAM harI le che; arthAt zarIranI paristhitinI yogyatA meLavyA vinA atyaMta poSaka rasAyaNa paNa kAtila jheranuM kAma kare che. e ja somala jIva laI le che ane e ja somala khUba zakti Ape che. jo AvI sthULa ane dazya kriyA mATe adhikAranI vicAraNA karavI jarUrI lekhAtI hoya, to jeno vizeSa karIne mana sAthe, mAnasika paristhitio sAthe khAsa saMbaMdha che tevA dharmanuM AcaraNa koNa karI zake ane ene mATe kevo mANasa ayogya manAyae badhuM avazya vicAraNIya che. AryazAstranA praNetAoe A bAbata vicAra paNa barAbara karyo che ja. manusmRtimAM zrI manu kahe che ke-"je mANasa dharmane haNe che teno nAza dharma ja kare che ane je mANasa dharmane barAbara pALe che, tenI rakSA pUrI rIte dharma ja kare che. dharma ApaNo nAza na karI nAkhe ema barAbara samajIne dharmane koIe haNavo nahIM." AvAM ja vacana jaina zAstramAM paNa che, e zAstrakAro potAnA Page #2 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dharmAcaraNano adhikAra kyAre? - 253 anubhavanI vAta samajAvatAM kahe che ke, "jema eka hathiyArane koI UMdhuM pakaDe to te hathiyAra tene pakaDanArano ja vinAza kare che, tema dharmane kharAba rIte pakaDavAmAM Ave, to te dharma tenA AcaranArano ja vinAza kare che." manue je kahela che ke dharmane haNavo nahIM, eno artha dharmane khoTI rIte samajavo nahIM. dharma je rUpamAM hoya te ja rUpe tene samajI levo ane pachI jeTale aMze barAbara AcarI zakAya teTale aMze dhIme dhIme AcaraNamAM lAvavAno abhyAsa pADavo. to ja dharma jIvananI zuddhi kare che. ane ema nahIM karatAM dharmane viparIta rUpe samajI tenuM viparIta rIte AcaraNa karavAmAM Ave, to e dharma vyaktinuM vA samAjanuM nikaMdana kADhI nAkhe che ane jema dAdarA upara caDanAro eka pagathiyuM cUke to tene TheTha nIce ja paTakAvuM paDe che, tema dharmane viparIta rIte samajIne tenuM vizeSa ke thoDuM paNa AcaraNa karavAmAM Ave, to te dharma AtmazatrunuM kAma kare che. A vAta be cAra dAkhalAthI samajI zakAze. vaidika paraMparAmAM ekAdazInuM vrata karavAno rivAja che. nirjalA ekAdazI karavI e uttamottama che. tema karavAthI khAvApIvAnI khaTapaTa rahetI nathI. ethI badho vakhata AtmAnA nirIkSaNamAM ane IzvaranA ciMtanamAM vitAvI zakAya che ane e rIte karatAM manamAM sArA sArA saMkalpo vA bhAvanAo sthAna pAme che ane tenI asara sArI rIte TakI zake che. Ama nirjalA ekAdazI karavAnI azakti hoya to tulasIpatra upara jeTaluM anna mAya teTaluM ja khAIne vrata karavuM evI paddhati hovAnuM saMbhaLAya che. ekAdazInuM vrata e eka prakAranI dhArmika kriyA che. ene barAbara AcaranAra dharma kare che ema jarUra kahI zakAya, ane evo barAbara AcaranAro cittanI zAMtinA lAbhane paNa jarUra meLavI zake che. AjakAla A paristhiti tadana UlaTI thaI gaI che ane eTalI badhI UlaTI thaI gaI che ke jeo vicArako ane vivekI loko che, teo tyAM sudhI kahevA lAgyA che, ke A karatAM dvAdazI ja sArI che. dvAdazIne divase mAtra traNa ke cAra AnAthI Akho divasa calAvI zakAya che ane ekAdazIne divase to rUpiyA be rUpiyA vA tethIya vadhAre kharca thaI jAya che ane Akho vakhata khAtokhA ja cAle che. kahevAya phalAhAra; paNa peMDA, zIkhaMDa badhuM ja khAI zakAya; eTaluM ja nahi, ziMgoDAno zIro, sAmAno zIro vagere vividha vAnagIo banAvavAmAM ja badho samaya vItI jAya che ane AtmAnuM nirIkSaNa vA IzvaranuM smaraNa bhAgye Page #3 -------------------------------------------------------------------------- ________________ 254 saMgIti ja thAya che. A rItanI ekAdazI AtmAnA baMdhanarUpa che ane AvI ne AvI ja ekAdazIo lAkha varasa karavAmAM Ave ane emAM jarAya lakSyAnukUla pheraphAra na karavAmAM Ave to e taddana nakAmI to che ja; paNa mANasanA jIvanane vadhAre bagADI mUkanArI nIvaDe che. mANasanI vRtti khAvA tarapha che ane temAMya khAsa karIne svAda tarapha vadhAre che. tene saMyamamAM lAvavAnA ane jIbha upara jaya meLavavAnA abhyAsa khAtara to jJAnI ane anubhavI vivekI puruSoe ekAdazI jevAM vratanI yojanA karI che. mANasa kaMI ekadama saMyamI ke jiteMdriya banI zakato nathI; e to haLave haLave abhyAsa karato karato saMyama keLavI zake che. e mATe ja mahinAmAM be vAra vA eka vAra potAnI zakti mujaba nirjalA ekAdazI karavAnI ApaNane sUcanA maLI vA tulasIpatra upara mAtra eTalo ja phalAhAra karavAnI chUTa maLI. te chUTane ApaNe svAdiyA lokoe eTalI badhI vikRta karI nAkhI che ke temAM ekAdazInI gaMdha paNa rahI nathI; chatAM mANasa ekAdazI karyAnuM abhimAna mANe che. AnuM nAma dharmane haNavo kahevAya vA dharmane viparIta rUpe grahaNa karyo kahevAya. jaina lokomAM paNa ekAdazInI ja peThe upavAsa vagere vrato karavAnuM pharamAna che. A pharamAnane je loko yogya rIte nathI samajyA te lokoe upavAsa karavAnuM to cAluM rAkhyuM; paNa upavAsa karavAnI AgalI sAMje peTa ThAMsIne bharavAnI rIta zodhI kADhI; eTaluM ja nahi, paNa je lokone upavAsa karavAno hoya temane AgalI sAMje bhAre svAdIluM jamaNa ApavAnI prathA paNa zarU karI ane temAM puNya maLe che evI paNa vAta calAvI. kharI rIte ekAdazInuM vrata vA upavAsanuM vrata eka bAhya pravRtti che; teno saMbaMdha zarIra-pUrato che, mana sAthe teno sIdho saMbaMdha nathI. eTale e kevaLa bAhya tapa ja gaNAya. ekaluM bAhya tapa karavAthI koInI manaHzuddhi vA Atmazuddhi thatI nathI, thaI nathI ane thavAnI paNa nathI ema zAstrakAro pokArI pokArIne kahe che. bAhya tapa sAthe ja aMtaranuM nirIkSaNa cAle ane IzvaranuM ciMtana thatuM hoya to saMbhava che ke e bAhya tapa paNa mananI upara thoDI ghaNI asara kare ane e asara dvArA manuSya dhIre dhIre zuddhi ane zAMti meLavI zake. peTamAM maLa to thoDo thoDo raheto ja hoya, tene nirmaLa karavA upavAsanI kriyAnI yojanA karavAmAM AvI; to svAdiyA evA ApaNe lokoe AgalI sAMje ThAMsIne khAvAnI zodha karI dIdhI; eTaluM ja nahi, Page #4 -------------------------------------------------------------------------- ________________ dharmAcaraNano adhikAra kyAre? - 255 paNa evI rIte jamADanArane svarganI ciThThI paNa lakhI ApavAnI vAta karI. jamADanAro samaje che ke huM to upavAsa karI zakato nathI, to pachI jeo upavAsa karanArA che temane sArI peThe jamADIne zA mATe puNyane hAMsala na karuM ? A to thaI AgalA divasanI sAMjanA jamaNanI vAta; paNa vaLI pAraNAmAMya khAvAnI prathA pADI ane pAraNuM karAvanArane paNa puNyano pAra nahi ema kahevAyuM. A paristhitimAM peTamAM maLa vadhe ke ghaTe? jUnA maLane sApha karavA jJAnIe upavAsano upAya batAvyo, tyAre anadhikArI lokoe vacce upavAsa rAkhIne AgaLa-pAchaLa khAvAnI-svAdaluM bhAre khAvAnI vidhi zodhI kADhI; Ane pariNAme na peTa sApha thAya, ane mananI to pachI vAta ja kyAM rahI? zAstrakAro AvA upavAsa vagere vratone vAraMvAra kAyaklezarUpa nakAmAM kahe che ane tyAM sudhI paNa kahe che ke AvI narI vivekahIna kriyAo kazo ja lAbha ApI zakatI nathI. chatAM ApaNe khAudharA ane svAdiyA loko te vAtane leza paNa kAne dharatA nathI ane jevuM cAle che tevuM vikAravALuM vartana calAve ja rAkhIe chIe. bauddhomAM paNa AvI ja sthiti varte che. buddha bhagavAne sAdhuone mATe niyama karyo che ke teoe bapore trIje pahore bhojana levAnuM rAkhavuM ane eka ja vAra khAvuM. Aje tene badale bhikSuo bIjuM ja vartana calAvI rahyA che. teo khAya che to eka ja vAra, paNa sAMje tamAkunA DUcA moMmAM mAre che-jema mULo khAya tema tamAkunAM moTAM moTAM pAna ja cAvI jAya che! cAnA paNa ukALA pIe che, cUno-pAna vagere paNa khUba khUba khAya che. A paddhati meM kolaMbomAM najare joI che. A paristhiti hovAthI dharmanA adhikAra mATe yogyatA-ayogyatAno vicAra jarUra Avazyaka che ane asthAne paNa nathI. - akhaMDa AnaMda, jUna - 1957